Σαλαμίνα Αξιοθέατα

Σαλαμίνα

Στη Σαλαμίνα έχει εντοπιστεί πλήθος αρχαιολογικών ευρημάτων, που αποτελούν δείγμα της ένδοξης ιστορίας του νησιού.

Το νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Σαλαμίνας περιλαμβάνει εκθέματα από τους οικισμούς και τα νεκροταφεία της προιστορικής περιόδου, όπως και κεραμικά ευρήματα από τη γεωμετρική εως και την πρωτοβυζαντινή περίοδο. Επίσης, στο μουσείο, εκτίθενται το Μετρολογικό Ανάγλυφο της Σαλαμίνας, μαρμάρινα επιτύμβια ανάγλυφα του 4ου κυρίως αιώνα, πλούσιο εποπτικό υλικό και τα εκθέματα που σχετίζονται με την ιστορία της πόλης, όπως ψηφισματικά ανάγλυφα και σχεδιαστικές αναπαραστάσεις της ναυμαχίας της Σαλαμίνας.

Ενα από τα σημαντικότερα ευρήματα στο νησί, η πλάκα με το ανάγλυφο, ως το 1985 βρισκόταν εντοιχισμένη στο ξωκλήσι του Αγίου Δημητρίου στη θέση Περιβόλια της Σαλαμίνας και είναι φτιαγμένη από σκληρό πωρόλιθο. Τα ανθρώπινα μέλη που απεικονίζονται, παριστάνουν μετρικές μονάδες, που διαφωτίζουν ως προς την εφαρμογή των κανόνων της μετρολογικής κλίμακας, στην αρχαία πολεοδομία και αρχιτεκτονική. Στο σωζόμενο τμήμα του Ανάγλυφου της Σαλαμίνας, απεικονίζονται για πρώτη φορά τα περισσότερα από τα γνωστά μέτρα μήκους της αρχαιότητας: οργιά, πήχης, σπιθαμή, κανόνας και πόδι.

Στην μεγάλη ανασκαφή στο Σπήλαιο του Ευριπίδη, από τον επίκουρο καθηγητή προιστορικής αρχαιολογίας, Γιάννη Λώλο, τη χρονική περίοδο 1994 – 1997 βρέθηκαν αντικείμενα που αποδεικνύουν την χρήση του σπηλαίου κατά τη διάρκεια των εξής 5 περιόδων: Νεώτερη Νεολιθική, Υστερη Μυκηναική, Κλασική, Ρωμαική και Φραγκοκρατία. Μεταξύ των ευρημάτων, αναφέρονται κοσμήματα, νομίσματα, αντικείμενα θρησκευτικής λατρείας, μια σιδερένια αιχμή και ένα τμήμα σκάφους με το όνομα του Ευριπίδη στην εξωτερική του πλευρά.

Τα ευρήματα των ανασκαφών, καθώς και φιλολογικές πληροφορίες σε κείμενα του Φιλοχόρου, του Σατύρου, του Ανώνυμου Συντάκτη του βίου του Ευριπίδη και του Aulus Gellius, έχουν οδηγήσει στο συμπέρασμα, οτι το σπήλαιο της Σαλαμίνας ήταν το ησυχαστήριο του Ευριπίδη. Μάλιστα θεωρείται πιθανό ότι ο μεγάλος τραγικός επεξεργάστηκε την τραγωδία του Ιππόλυτος, στο σπήλαιο της Σαλαμίνας.

Ενας Ελληνικός άβακας γνωστός και ως Πλάκα της Σαλαμίνας βρέθηκε στη Σαλαμίνα το 1846 Ο Αβακας είναι η πρώτη σοβαρή προσπάθεια του ανθρώπου για να δημιουργήσει ένα εργαλείο υπολογισμού. Θεωρείται ο πρόγονος του υπολογιστή και βοηθούσε τον χρήστη του να θυμάται τους υπολογισμούς του. Ηταν δηλαδή ένα είδος επέκτασης της ανθρώπινης μνήμης. Χρονολογείται γύρω στο 3000 πΧ και υπολογίζεται ότι είναι ο αρχαιότερος που βρέθηκε μέχρι σήμερα. Αρχικά θεωρήθηκε ότι ήταν ένα επιτραπέζιο παιχνίδι.

Είναι κατασκευασμένος πάνω σε μια πλάκα, με διαστάσεις 149 εκ μήκος 75 εκ πλάτος και 4.5 εκ πάχος. Η πλάκα περιέχει λευκή άμμο και διαιρείται σε δύο τμήματα, από ένα μεγάλο διαχωριστικό που υπάρχει στη μέση. Το επάνω τμήμα απαρτίζεται από 5 παράλληλες γραμμές, εξίσου χωρισμένες από μια κάθετη γραμμή και ένα ημικύκλιο στο σημείο τομής της κατώτερης παράλληλης γραμμής με την κάθετη. Στο δεύτερο τμήμα υπάρχει άλλη μια ομάδα από 11 παράλληλες γραμμές, που επίσης τέμνονται σε δύο τμήματα από μια γραμμή, αλλά το ημικύκλιο βρίσκεται αυτή τη φορά στην κορυφή της τομής. Η τρίτη, η έκτη και ένατη από αυτές τις γραμμές, σημειώνονται με ένα σταυρό στο σημείο τομής με την κάθετη γραμμή.

Στο κεντρικό λιμάνι, πορθμείο των Παλουκίων Σαλαμίνας λειτουργεί εικοσιτετράωρη ακτοπλοική σύνδεση με το Πέραμα και απευθείας σύνδεση με το λιμάνι του Πειραιά. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για την επιβατική κίνηση στα λιμάνια της Ευρώπης, τo 2008 και το 2009 τα Παλούκια της Σαλαμίνας, βρίσκονται στη δεύτερη θέση της λίστας και το Πέραμα στην τρίτη θέση, καθώς την ακτοπλοική γραμμή χρησιμοποίησαν 13 εκατομμύρια επιβάτες, τόσο το 2008 όσο και το 2009 Ακτοπλοικώς συνδέεται επίσης και με την Νέα Πέραμο από το λιμάνι που βρίσκεται κοντά στο μοναστήρι Παναγίας Φανερωμένης.

Το κέντρο του νησιού διαθέτει για τον επισκέπτη όλα όσα χρειάζεται μια σύγχρονη πόλη. Την θερινή περίοδο δέχεται χιλιάδες επισκέπτες κυρίως από τον Πειραιά και τις γύρω περιοχές, για μονοήμερες εκδρομές ως και πολυήμερες διακοπές.

Για μπάνιο προσφέρονται οι περιοχές Ψιλή Αμμος, Περιστέρια, Αιάντειο, Κανάκια, Σελήνια, Σατερλί, Ρέστη, Ηλιακτή, Βασιλικά, Αγιος Γιώργης.

Τα αξιοθέατα του νησιού, περιλαμβάνουν κυρίως θρησκευτικά μνημεία, όπως το μοναστήρι Παναγίας Φανερωμένης, μερικά ανοιχτά θέατρα, όπως το Ευριπίδειο θέατρο, αλλά και τα ερείπια ενός Φράγκικου μάλλον πύργου, στα Αμπελάκια.

Στο μοναστήρι Παναγίας Φανερωμένης του 17ου αιώνα, η Φανερωμένη, αγιογραφημένη από τον Γεώργιο Μάρκου, από το Αργος, περιλαμβάνει 3500 μορφές.

Αλλα αξιόλογα αξιοθέατα στην Σαλαμίνα: Ο τάφος του οπλαρχηγού Γιάννη Γκούρα στην Φανερωμένη. Εκκλησία Αγίου Γεωργίου, του 1450 Ευριπίδειο Θέατρο του 1993 Εκκλησία Παναγίας Ελευθερώτριας του 1998 στον λόφο Πατρίς. Εκκλησία Αγίου Δημητρίου του 1806 με αγιογραφίες του Λεμπέση, άμβωνα και δεσποτικό του Χαλεπά και τον τάφο του Καραισκάκη.

Οικία Αγγελου Σικελιανού του 1878 στην Φανερωμένη. Ο Αγγελος Σικελιανός έζησε εκεί (σταδιακά) από τον Αύγουστο του 1933 έως το Μάρτιο του 1950 O πέτρινος Φάρος του 1901 στο ακρωτήρι Κόγχη, πλησίον του οικισμού Περιστέρια. Η προτομή του Γεωργίου Καραισκάκη του 1927 στο κέντρο της πόλης, στην περιοχή Βουρκάρι. Οι Ανεμόμυλοι του 18ου αιώνα, στα προάστια της πόλης, στον λόφο του Αγίου Νικολάου, απέναντι από τον λόφο Πατρίς.

Ξωκλήσι του Προφήτη Ηλία, στον πέτρινο λόφο του Προφήτη Ηλία, απέναντι από τον λόφο Πατρίς. Παρεκκλήσι Αγίου Γρηγορίου του 12ου αιώνα. Το μικρό Πέτρινο Θεατράκι του 1990 στα Σελήνια. Το νέο Δημαρχιακό Μέγαρο Σαλαμίνας του 2000 Το μοναστήρι Αγίου Νικολάου των Λεμονίων του 17ου αιώνα, κοντά στα Κανάκια. Το παρεκκλήσι του Αγίου Ιωάννη του Καλυβίτη του 10ου αιώνα, στη νότια Σαλαμίνα, εντός πευκόφυτου δάσους, κοντά στην περιοχή των Κανακίων.

Tο Μουσείο Λαογραφίας και Τέχνης της Σαλαμίνας του 2000 στεγάζεται στο Δημαρχείο Σαλαμίνας. Το αρχοντικό της οικογένειας Γαλέου του 19ου αιώνα. Εκκλησία Αγίου Μηνά (Μητρόπολη Σαλαμίνας) του 1869 με αγιογραφίες του Αθανασίου Σούτσου, άμβωνα και δεσποτικό του Χαλεπά. Δημαρχείο Αμπελακίων του 1999 στα Αμπελάκια. Αρχαία πόλη Σαλαμίνας 5ος – 2ος πΧ στα Αμπελάκια με αρχαίες λιμενικές εγκαταστάσεις, οικίες, τμήμα τείχους. Αρχαιολογικό Μουσείο του 1826 Βρίσκεται στο κέντρο της πόλης και στέγαζε το 1ο δημοτικό σχολείο Σαλαμίνας μέχρι το 1981

Στο ποδόσφαιρο, o Αίας Σαλαμίνας ιδρύθηκε το 1931 και αγωνίζεται στο τοπικό Πρωτάθλημα. Εχει ως έδρα το δημοτικό στάδιο Σαλαμίνας και σύμβολο της είναι ο ήρωας της μυθολογίας Αίας ο Τελαμώνιος, από τον οποίο πήρε και το όνομά της. Ο Ναυτικός Αθλητικός Ομιλος Σαλαμίνας έχει διακρίσεις στην Κωπηλασία. Ο Γυμναστικός Ναυτικός Ομιλος Σαλαμίνας και ο Ναυτικός Ομιλος Γιάλας Σαλαμίνας Αγιος Νικόλαος, δραστηριοποιούνται με επιτυχία και διακρίσεις στο Κανόε Καγιάκ.

Ο Ναυτικός Ομιλος Βουρκαρίου Σαλαμίνας διοργανώνει κάθε χρόνο τον αγώνα Ιστιοπλοίας ανοιχτής θαλάσσης, Κύπελλο Ναυμαχίας Σαλαμίνος, προς τιμή των Σαλαμινομάχων.

Η Σαλαμίνα διαθέτει επίσης ομάδες Μπάσκετ, Βόλει, Χάντμπολ και Πίνγκ Πόνγκ από τον Αθλητικό Ομιλο Σαλαμίνας Τελαμών και ομάδα Τέννις από τον Ομιλο Αντισφαίρισης Σαλαμίνας.

Προσωπικότητες της Σαλαμίνας: Βασιλιάς Τελαμώνας, πατέρας του Αίαντα και του Τεύκρου. Τεύκρος, αδελφός του Αίαντα, ιδρυτής της Σαλαμίνας της Κύπρου. Θεόδωρος Πάγκαλος (1878 – 1952) στρατηγός, βουλευτής, υπουργός, πρόεδρος της Κυβέρνησης, δικτάτορας. Αγγελος Σικελιανός (1884 – 1951) νεοέλληνας ποιητής, έζησε στη Σαλαμίνα, απο το 1933 μέχρι το 1950 με την σύζυγό του Αννα, σε ένα σπιτάκι απέναντι από το μοναστήρι Παναγίας Φανερωμένης.




Σαλαμίνα Ιστορία

Σαλαμίνα

Η Σαλαμίνα είναι η πατρίδα του ομηρικού βασιλιά Αίαντα του Τελαμώνιου και του τραγικού ποιητή Ευριπίδη. Εγινε διεθνώς γνωστή από την ομώνυμη ναυμαχία, που συνέβη το 480 πΧ ανάμεσα στους Ελληνες και την Περσική αυτοκρατορία, το αποτέλεσμα της οποίας ήταν η νίκη των Ελλήνων και το οριστικό τέλος στα σχέδια των Περσών να εξαπλωθούν στην Ευρώπη.

Στην Σαλαμίνα έμεινε ο ποιητής Αγγελος Σικελιανός, από το 1933 έως το 1950 απέναντι από το μοναστήρι της Παναγίας Φανερωμένης. Ο θρυλικός αγωνιστής της Ελληνικής επανάστασης, Γεώργιος Καραισκάκης, είχε το στρατηγείο του στην παραλία της Σαλαμίνας, προστάτης του ήταν ο Αγιος Δημήτρης, για αυτό και τελευταία του επιθυμία ήταν να ταφεί στο νησί. Στις ΒΑ ακτές της νήσου βρίσκονται οι εγκαταστάσεις του ναυστάθμου Σαλαμίνας.

Σύμφωνα με την μυθολογία, το νησί πήρε την ονομασία του από τη νεράιδα Σαλαμίνα, που είχε πατέρα τον θεό Ασωπό, μητέρα την Μετώπη, αδελφή την νεράιδα Αίγινα και σύζυγο τον θεό της θάλασσας Ποσειδώνα. Το όνομα Σαλαμίς, μαρτυρείται ήδη στο Ομηρικό έπος. Κατά την αρχαιότητα και σύμφωνα με τον ιστορικό γεωγράφο Στράβωνα, η Σαλαμίνα ήταν γνωστή με τις ονομασίες Σκιράς (από τον ήρωα Σκίρο) Πιτυούσα (πίτυς, πεύκο) από τα πολλά πεύκα που υπήρχαν και Κυχρεία από τον Κυχρέα, ο οποίος ήταν γιος της νεράιδας Σαλαμίνας.

Ο Κυχρέας έγινε ο πρώτος μυθικός βασιλιάς της Σαλαμίνας, όταν την απάλλαξε από έναν φοβερό δράκοντα, που την καταδυνάστευε και την λεηλατούσε. Αλλες παραδόσεις συνδέουν τον Κυχρέα με ένα ιερό φίδι, που βοήθησε τον Ελληνικό στόλο κατά τη διάρκεια της ναυμαχίας της Σαλαμίνας, προκαλώντας σύγχυση στα Περσικά πλοία. Το νησί είναι επίσης γνωστό από την αρχαιότητα και με την ονομασία Κούλουρη, που προέρχεται από το ακρωτήριο Κόλουρις άκρα (σήμερα Πούντα) στο οποίο ήταν χτισμένη η αρχαία πόλη και το λιμάνι του 4ου αιώνα πΧ

Σύμφωνα με τον Σπυρίδωνα Λάμπρο, το όνομα Σαλαμίνα δεν είναι Ελληνικό. Το συναντάμε και στην Κύπρο (στην ομώνυμη πόλη κράτος Σαλαμίνα Κύπρου) την οποία ίδρυσαν άποικοι με αρχηγό τον Τεύκρο. Επίσης, απο το γεγονός ότι στο νησί συναντάμε την λατρεία του Δία Επικοίνιου (Ba Al Shalam) γίνεται φανερό ότι έχει Σημιτική ρίζα και σημαίνει ειρήνη και τόπος ειρήνης.

Στους αρχαιότατους χρόνους το νησί υπήρξε αυτόνομο Μυκηναικό βασίλειο, με βασιλείς από τον οίκο των Αιακιδών (ο Αιακός ήταν μυθικός βασιλιάς της Αίγινας γιος του Δία και της νεράιδας Αίγινας) Γνωστός βασιλιάς αυτού του οίκου ήταν ο Τελαμώνας, γιος του Αιακού. Σύμφωνα με τη μυθολογία, ο Τελαμώνας έφυγε από την Αίγινα, διότι είχε δολοφονήσει τον ετεροθαλή αδερφό του Φώκο και πήγε στη Σαλαμίνα, όπου νυμφεύτηκε την κόρη του Κυχρέα, Γλαύκη και έγινε βασιλιάς της Σαλαμίνας. Από το γάμο τους δεν απέκτησαν παιδιά.

Μετά τον θάνατο της Γλαύκης, ο Τελαμώνας νυμφεύτηκε δύο γυναίκες, την Ερίβοια και την Ησιόνη. Με την πρώτη απέκτησε τον Αίαντα που σημαίνει αετός, ενώ με τη δεύτερη τον Τεύκρο. Στον Τρωικό πόλεμο, ο Αίαντας έλαβε μέρος με 12 καράβια μαζί με τον Τεύκρο. Μετά το θάνατο του Αίαντα στην Τροία, ο Τεύκρος γύρισε στη Σαλαμίνα, αλλά οργισμένος και θυμωμένος ο πατέρας του Τελαμώνας, τον έδιωξε από το νησί, γιατί δεν εκδικήθηκε το χαμό του αδερφού του και δεν έφερε τα λείψανά του στην πατρίδα του.

Ο Τεύκρος με τους συντρόφους του έφτασε με πλοία στις ανατολικές ακτές της Κύπρου, όπου και ίδρυσε πόλη, την οποία και ονόμασε Σαλαμίνα εις μνήμη της γενέτειράς του. Η πόλη αυτή μετέπειτα ονομάστηκε Κωνσταντία και βρίσκεται περίπου στον χώρο της σημερινής κατεχόμενης Αμμοχώστου. Η αυτονομία της νήσου Σαλαμίνας καταργήθηκε, όταν ο Φιλαίος (Φίλαιος) εγγονός του Αίαντα και γιος του Ευρυσάκη, παρέδωσε το νησί στην κυριαρχία των Αθηναίων. Για την πράξη του αυτή, οι Αθηναίοι τον αναγνώρισαν ως Αθηναίο πολίτη.

Η Σαλαμίνα ανήκε στους Μεγαρείς, από το 640 πΧ έως το 570 πΧ Την περίοδο εκείνη ο Αθηναίος νομοθέτης Σόλωνας έγραψε την πολεμική ελεγεία με τίτλο Σαλαμίς, με απώτερο στόχο να διεγείρει τον πατριωτισμό των συμπολιτών του, ώστε να ανακαταλάβουν το νησί. Τελικά και μετά από εικοσαετή πόλεμο, μεταξύ Αθηναίων και Μεγαρέων, η Σαλαμίνα περιήλθε εκ νέου στην κυριαρχία των Αθηναίων μέχρι το έτος 318 πΧ

Η ναυμαχία της Σαλαμίνας διεξήχθη στις 22 Σεπτεμβρίου του 480 πΧ μεταξύ των αρχαίων Ελληνικών πόλεων κρατών και της Περσικής αυτοκρατορίας. Αποτέλεσε σημαντική σύγκρουση της δεύτερης Περσικής εισβολής στην Ελλάδα, η οποία άρχισε το 480 πΧ Στη μάχη των Θερμοπυλών, η οπισθοφυλακή των Ελλήνων διαλύθηκε, ενώ στη ναυμαχία του Αρτεμισίου οι Ελληνες υπέστησαν βαριές απώλειες και υποχώρησαν μετά την ήττα στις Θερμοπύλες. Αυτό επέτρεψε στους Πέρσες να καταλάβουν τη Βοιωτία και την Αττική. Οι Σύμμαχοι ετοιμάστηκαν να υπερασπιστούν τον Ισθμό της Κορίνθου καθώς ο στόλος αποσύρθηκε στο κοντινό νησί της Σαλαμίνας. Παρά την αριθμητική υπεροχή του αντιπάλου, ο Θεμιστοκλής έπεισε τους Ελληνες συμμάχους να ξαναντιμετωπίσουν σε μάχη τον Περσικό στόλο, με την ελπίδα ότι η νίκη θα απέτρεπε περαιτέρω θαλάσσιες επιχειρήσεις κατά της Πελοποννήσου.

Ο Πέρσης βασιλιάς Ξέρξης Α ήταν επίσης αποφασισμένος για την τελική σύγκρουση. Ως αποτέλεσμα τεχνάσματος του Θεμιστοκλή, ο Περσικός στόλος έπλευσε για τα στενά της Σαλαμίνας και προσπάθησε να κλείσει και τις δύο εισόδους. Στον περιορισμένο χώρο των στενών της Σαλαμίνας οι μεγάλοι αριθμοί των Περσικών πλοίων ήταν πρόβλημα, καθώς τα πληρώματά τους δεν μπορούσαν να πολεμήσουν με ελιγμούς. Αξιοποιώντας την ευκαιρία, ο Ελληνικός στόλος διαμορφώθηκε σε μια γραμμή και πέτυχε σημαντική νίκη, καταστρέφοντας 300 περσικά πλοία.

Ως αποτέλεσμα ο Ξέρξης υποχώρησε στην Ασία με το μεγαλύτερο μέρος του στρατού του και τον επόμενο χρόνο, τα απομεινάρια του Περσικού στρατού ηττήθηκαν αποφασιστικά στη μάχη των Πλαταιών. Οι μάχες στη Σαλαμίνα και στις Πλαταιές σηματοδότησαν την αρχή της νέας φάσης των ΕλληνοΠερσικών πολέμων, οι Ελληνικές πόλεις άρχισαν την αντεπίθεση. Μερικοί ιστορικοί πιστεύουν ότι σε περίπτωση Περσικής νίκης θα σταματούσε η ανάπτυξη της αρχαίας Ελλάδας, καθώς και του δυτικού πολιτισμού και οδηγούνται στο συμπέρασμα ότι η Σαλαμίνα ήταν μια από τις πιο σημαντικές μάχες στην ανθρώπινη ιστορία.

Το 318 πΧ η Σαλαμίνα καταλήφθηκε από τους Μακεδόνες και συγκεκριμένα από τον Κάσσανδρο, έναν από τους επιγόνους του Μ Αλεξάνδρου. Αρκετά χρόνια αργότερα, το 229 πΧ ο αρχηγός της Αχαικής Συμπολιτείας, Αρατος, την παρέδωσε εκ νέου στους Αθηναίους. Από τότε η Σαλαμίνα ακολούθησε, κατά κανόνα, την τύχη της Αθήνας και της υπόλοιπης Ελλάδας σε όλες της φάσεις της πολυκύμαντης ιστορίας της.

Ρωμαική ΠρωτοΒυζαντινή περίοδος (2ος πΧ – 7ος μΧ) Σύμφωνα με τον περιηγητή της αρχαιότητας, Παυσανία, στην εποχή του (τέλη του 2ου μΧ) η αρχαία πόλη της Σαλαμίνας (σημερινά Αμπελάκια) είχε εγκαταλειφθεί, καθόσον ο ίδιος διαπίστωσε ερείπια στην αγορά της. Οι κάτοικοι που την εγκατέλειψαν, εγκαταστάθηκαν σε άλλα σημεία του νησιού.

Από τα υπάρχοντα αρχαιολογικά στοιχεία της Σαλαμίνας, τεκμαίρεται η ύπαρξη δύο οικισμών κατά τη διάρκεια αυτής της χιλιετίας, ενός στη νότια πλευρά, εκεί όπου σήμερα βρίσκεται το χωριό Αιάντειο και ενός άλλου στη βόρεια πλευρά, όπου είναι η σημερινή πόλη της Σαλαμίνας. Αξιομνημόνευτο είναι το γεγονός ότι, επί εποχής Ιουστινιανού (527 – 565) η Σαλαμίνα κατατασσόταν μεταξύ των πόλεων της Βυζαντινής αυτοκρατορίας.

Χαρακτηριστικό στοιχείο της περιόδου 9ος – 12ος αιώνας, αποτελεί, όχι μόνο για τη Σαλαμίνα αλλά και για όλο τον Ελλαδικό χώρο, η ύπαρξη τοπικών δυναμικών αρχόντων γαιοκτημόνων, που εκμεταλλεύονταν τη γη, δημιουργώντας τοπικούς χώρους εξουσίας, η οποία είτε τους αποδόθηκε με αυτοκρατορική παραχώρηση (πρόνοιες) είτε οι ίδιοι την οικειοποιήθηκαν με άλλο τρόπο.

Μετά το τέλος της Δ Σταυροφορίας (1202 – 1204) και την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους, η Σαλαμίνα περιήλθε στην κυριαρχία των Βενετών και το έτος 1294 παραδόθηκε από το Γκύ Ντε Λα Ρος στον άρχοντα της Ευβοίας Βονιφάτιο, από την Βερόνα. Στην περίοδο εκείνη ανάγεται το κτίσιμο του αρχικού ναού της Παναγίας Φανερωμένης. Στη συνέχεια και κατά τη διάρκεια του 14ου αιώνα, η Σαλαμίνα περιήλθε διαδοχικά στην κυριαρχία των Καταλανών (1311) της Βυζαντινής αυτοκρατορίας (1319) των Καταλανών εκ νέου (1350) και του Φλωρεντινού οίκου των Ατσαγιόλι (1388) Στα τέλη του 14ου αιώνα αποικίστηκε από Αρβανίτες.

Λίγα χρόνια μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τον Μωάμεθ Β (1453) οι Τούρκοι κυρίευσαν τη Σαλαμίνα (1462) Επί Τουρκοκρατίας, η κοινωνική και οικονομική ζωή ατόνησε και αποκαλείται έκτοτε Κούλουρη. Τα ιστορικά στοιχεία για τα πρώτα διακόσια χρόνια αυτής της περιόδου (1450 – 1650) είναι ελάχιστα εως ανύπαρκτα.

Στα μέσα του 17ου αιώνα επισκέφθηκαν τη Σαλαμίνα δύο σημαντικές προσωπικότητες. Το 1640 ο Μεγαρίτης Λάμπρος Κανέλλος (μετέπειτα Οσιος Λαυρέντιος) ο οποίος το 1682 επανίδρυσε, ή κατα άλλους ανακαίνισε, το καθολικό της Μονής Φανερωμένης και το 1674 ο Αγγλος πρόξενος Τζίν Σιρόντ. Ο τελευταίος, σε σχετική έκθεσή του, έγραφε: Στο νησί υπάρχουν τρία χωριά: το ένα ονομαζόμενο Κούλουρη (σημερινή πόλη Σαλαμίνας) το άλλο Μητρόπολη (πρόκειται περί του Αιαντείου) και το Αμπελάκι. Σε όλο το νησί δεν υπάρχουν παρά εξακόσιες ψυχές, εν μέρει Ελληνες εν μέρει Αρβανίτες.

Λίγα χρόνια αργότερα, το 1688 ο Ελληνικός πληθυσμός της νήσου ενισχύθηκε με την αναγκαστική μετακίνηση Αθηναικών οικογενειών προς τη Σαλαμίνα, λόγω της παρουσίας σε ολόκληρη την Αττική, των Ενετών, με επικεφαλής το Φραγκίσκο Μοροζίνη. Η μετακίνηση αυτή έδωσε πνοή ανάπτυξης και προόδου στο νησί, δημιουργώντας τις προυποθέσεις για την συμμετοχή της Σαλαμίνας στα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δρώμενα εκείνης της εποχής. Μιας εποχής, όπου οι δραστηριότητες του νεοελληνικού διαφωτισμού οδήγησαν στην πνευματική αφύπνιση του Ελληνικού γένους, που είχε ως αποτέλεσμα την επανάσταση του 1821 και την απελευθέρωση των Ελλήνων από τον Οθωμανικό ζυγό.

Απόρροια αυτής της ανάπτυξης ήταν, η Σαλαμίνα, κατά τη διάρκεια του 18ου αιώνα, να διαθέτει αρκετά μικρά πλοιάρια. Πολλά απο αυτά έλαβαν μέρος στην Ελληνική επανάσταση του 1769 – 1770 που εκδηλώθηκε μετά από υποκίνηση των Ρώσων και έμεινε γνωστή στην ιστορία ως Ορλωφικά. Παρ όλη την ατυχή έκβαση των Ορλωφικών, ο ατρόμητος αγωνιστής εκείνης της περιόδου Μητρομάρας συνέχισε μόνος του τον αγώνα της ανεξαρτησίας και το Φεβρουάριο του 1771 ύψωσε στην Σαλαμίνα τη Ρωσική σημαία της επανάστασης. Στην πρώιμη και ατελέσφορη αυτή προσπάθεια αποτίναξης του Οθωμανικού ζυγού, το μοναδικό επίτευγμα ήταν η καταστροφή του Τουρκικού στόλου στο Τσεσμέ (1770) από το Ρωσικό ναυτικό, γεγονός που ανάγκασε τους Οθωμανούς να υπογράψουν το 1774 τη συνθήκη του Κιουτσούκ – Καιναρτζή.




Σαλαμίνα Πληροφορίες

Σαλαμίνα

Η Σαλαμίνα είναι γνωστή από την αρχαιότητα και ως Κούλουρη.

Είναι το μεγαλύτερο νησί του Σαρωνικού κόλπου και το πιο κοντινό στις ακτές της Αττικής. Βρίσκεται ΒΔ στον Σαρωνικό κόλπο και έναντι του κόλπου της Ελευσίνας.

Πρωτεύουσά της είναι η ομώνυμη πόλη. Εχει πληθυσμό 39220 κατοίκους, έκταση 95 τετραγωνικά χιλιόμετρα και είναι το νησί με την μεγαλύτερη πυκνότητα μόνιμου πληθυσμού στη Ελλάδα. Κατά την θερινή περίοδο ο πληθυσμός της Σαλαμίνας σημειώνει τεράστια αύξηση, καθώς υπολογίζεται κοντά στις 280000




Σαλαμίνα Salamina

Σαλαμίνα



Ανδρος Αξιοθέατα

Ανδρος

Η πλατεία του Αφανούς Ναύτη. Κατασκευάστηκε στη θέση των αρχοντικών των Εμπειρίκων (Εμπειρικαίικα ή Μπειρικέικα της Ρίβας) που καταστράφηκαν στο βομβαρδισμό της Χώρας.

Κατά το Β Παγκόσμιο πόλεμο, η Ανδρος έχασε πολλά πλοία λόγω τορπιλισμών, έχοντας το 1945 μόνο 21 πλοία. Κατά τη διάρκεια της κατοχής, η Ανδρος βρισκόταν υπό Ιταλική κατοχή. Στις 23 Σεπτεμβρίου 1943 οι Γερμανοί βομβάρδισαν τη Χώρα από τη θάλασσα, για να αναγκαστεί η Ιταλική φρουρά να παραδοθεί σε αυτούς, καθώς η Ιταλία είχε ήδη συνθηκολογήσει. Αποτέλεσμα ήταν η καταστροφή των αρχοντικών των Εμπειρίκων στη περιοχή Ρίβα, του Κάστρου της Χώρας και του Φάρου Τουρλίτη. Μετά τον πόλεμο, τα αρχοντικά κατεδαφίστηκαν και δημιουργήθηκε η πλατεία του Αφανούς Ναύτη, ενώ ο Φάρος αρχικά επισκευάστηκε με σιδερένιο σκελετό και το 1994 ανακατασκευάστηκε στην αρχική του μορφή μετά από δωρεά της οικογένειας Γουλανδρή.

Μετά τη δεκαετία του 1950 άρχισε ο πληθυσμός του νησιού να μειώνεται διότι πολλοί κάτοικοι του νησιού μετανάστευσαν είτε προς στα αστικά κέντρα (κυρίως στον Πειραιά) είτε προς το εξωτερικό (κυρίως στις ΗΠΑ) Τις τελευταίες δεκαετίες άρχισε να αναπτύσσεται ο τουρισμός στο νησί.

Η Ανδρος έχει δεκάδες αμμώδεις και βραχώδεις παραλίες αφού η ακτογραμμή είναι 176 χιλιόμετρα. Οι πιο δημοφιλείς αμμώδεις παραλίες είναι το Νημπορειό στη Χώρα, η Χρυσή Αμμος στο Κυπρί και η Αχλα, στην οποία η πρόσβαση γίνεται με καράβι που ξεκινάει από το λιμάνι της Χώρας ή απο χωματόδρομο.

Υπάρχουν και βραχώδεις παραλίες που είναι δημοφιλείς, όπως τα Γιάλια στις Στενιές, ο Χαλκολιμιώνας στην περιοχή Σταυροπέδα και η παραλία του Συνετίου στο χωριό Συνέτι.

Προτείνονται επίσης οι παραλίες Της Γριάς το Πήδημα και Μπουρός. Βρίσκονται και οι δύο στον όρμο Κορθίου. Διακρίνονται και οι δύο για την αναλλοίωτη φυσική τους ομορφιά. Αξιόλογη είναι και η παραλία Ζόργκος στα βόρεια του νησιού, με καταπληκτικά νερά, σε μια επιβλητική τοποθεσία. Στα βόρεια του νησιού βρίσκονται και οι παραλίες Βιτάλι και Πισωλιμιώνας Στον όρμο Κορθίου υπάρχει και η αμμώδης παραλία του Μύλου η οποία επειδή όταν φυσάει βόρειος άνεμος σηκώνει πολύ κύμα, είναι ιδανική για τους λάτρεις του Wind Surfing.

Χαρακτηριστικό της Ανδρου είναι η ύπαρξη πολλών αρχαίων μονοπατιών, τα οποία διατρέχουν το νησί σχεδόν σε όλο το μήκος και το πλάτος του. Πρόκειται για παλιά μονοπάτια, που ακολουθούν τα φυσικά περάσματα σε βουνά και ρεματιές και συνδέουν τους τόπους κοινωνικού και οικονομικού ενδιαφέροντος του νησιού. Πολλά από αυτά χρησιμοποιούνται ακόμη και σήμερα από τους κατοίκους, για να επισκεφτούν ξωκλήσια, κυρίως την ημέρα της γιορτής τους και από τους κτηνοτρόφους, για τη βοσκή των ζώων.

Πιστεύεται ότι τα μονοπάτια αυτά, στη βασική τους χάραξη, έχουν μείνει τα ίδια από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Ακόμη και το βασικό οδικό δίκτυο του νησιού που κατασκευάστηκε τα τελευταία προπολεμικά χρόνια και τα πρώτα μεταπολεμικά, είναι χαραγμένο πάνω στα χνάρια των παλιών μονοπατιών. Σε αυτά τα πανάρχαια λιθόστρωτα μονοπάτια, στηρίχτηκαν η κοινωνική και η οικονομική ζωή του νησιού, από την προιστορία μέχρι τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια. Κάποια από αυτά έχουν αξιοποιηθεί τουριστικά και προσφέρονται για διαδρομές.

Στην Ανδρο βρίσκονται πολλά μουσεία με γνωστότερο όλων το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Οι επισκέπτες του μουσείου, μπορούν να θαυμάσουν την μοναδική μόνιμη συλλογή του, καθώς και τις άλλες περιοδικές εκθέσεις. Το μουσείο βρίσκεται στη Χώρα και ιδρύθηκε το 1979 από το ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή.

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ανδρου βρίσκεται και αυτό στην πρωτεύουσα του νησιού, τη Χώρα. Μερικά από τα σημαντικότερα εκθέματά του, είναι η συλλογή ευρημάτων του Γεωμετρικού οικισμού Ζαγορά, η συλλογή γλυπτών από την Αρχαική μέχρι και τη Ρωμαική εποχή και η συλλογή γλυπτών ΠρωτοΒυζαντινής και Βυζαντινής εποχής. Το Ναυτικό Μουσείο Ανδρου βρίσκεται και αυτό στη Χώρα και ιδρύθηκε το 1972 Περιλαμβάνει μια εκτεταμένη συλλογή αντικειμένων σχετικών με τη ναυτική παράδοση, όπως ναυτικά ημερολόγια, φωτογραφίες, καθώς και υπέροχες μακέτες πλοίων.

Σπεσιαλιτέ του νησιού, είναι η Φρουτάλια ή Φουρτάλια. Πρόκειται για ομελέτα, που εκτός από αυγά, περιλαμβάνει κατά κύριο λόγο πατάτες σε ροδέλες και παραδοσιακά Ανδριώτικα λουκάνικα. Επίσης, μπορούν να προστεθούν μπαχαρικά και μυρωδικά όπως ρίγανη, δύοσμος, ματζουράνα, αλάτι και πιπέρι.

Επίσης γνωστά είναι τα παραδοσιακά αμυγδαλωτά, τα παστίτσια, τα παστέλια και τα καλτσούνια, τα οποία βρίσκει κανείς σε όλα τα ζαχαροπλαστεία του νησιού. Για όποιον προτιμά τις πικάντικες γεύσεις, μπορεί να δοκιμάσει και την Κοπανιστή (τυρί σε πήλινα, με μαλακή υφή και με πικάντικη γεύση)

Ενα άλλο παραδοσιακό φαγητό της Ανδριώτικης κουζίνας είναι ο Λαμπριάτης. Μαγειρεύεται το Πάσχα και είναι κατσικάκι γεμιστό, που ψήνεται σε μεγάλο ταψί, πάνω σε κλιματόβεργες, συνήθως σε ξυλόφουρνο. Το Ανδριώτικο κρασί αποτελεί ένα από τα προιόντα του νησιού που πρέπει να δοκιμάσετε. Αν βρεθείτε σε γάμο, θα σας σερβίρουν την περίφημη Σουμάδα, ένα λευκό ποτό από γαλάκτωμα αμυγδάλου.