Αρχαίο Λιμάνι Κεγχριών

Οι Κεγχρεές ήταν το ανατολικό λιμάνι της Κορίνθου, το εμπορικό της λιμάνι, νότια της Ισθμίας. Πήρε το όνομά του από τον Κεγχρία, δίδυμο αδελφό του Λέχη, γιό της Πειρήνης και του Ποσειδώνα. Στο λιμάνι, εκτός των πολύ εκτεταμένων αποθηκών, καταστημάτων και δημοσίων κτιρίων, ανακαλύφθηκε ναός της Αφροδίτης, της Ισιδας, καθώς και παλαιοχριστιανικοί ναοί.

Περισώζονται ερείπια των αντικριστών μόλων του λιμανιού, ενώ μέσα στο νερό, φαίνονται ερείπια μικρών χτισμάτων, αφιερωμένα κατά πάσα πιθανότητα στον Ποσειδώνα και την Ισιδα. Στην βάση του βόρειου μόλου υπάρχει τετράγωνο οικοδόμημα. Βρίσκεται ακριβώς πάνω στην σύγχρονη παραλία, είναι χτισμένο στη θέση προγενέστερων τειχών και σύμφωνα με τους ερευνητές, αποτελεί τα θεμέλια φάρου ή παρατηρητηρίου.

Το καλοκαίρι του 375 μχ πολύτιμοι καλλιτεχνικοί πίνακες (πρόδρομοι των σημερινών βιτρώ) ήρθαν με πλοίο σε αυτό το λιμάνι, από την Ιταλία ή την Αίγυπτο και ξεφορτώθηκαν στην αυλή του ιερού της Ισιδος. Τότε, ένας τρομερός σεισμός βύθισε το λιμάνι των Κεγχρεών και κατέστρεψε τα περισσότερα κτίρια, παρασύροντας στο βυθό και τα κιβώτια με τους πολύτιμους πίνακες.

Από το συγκεκριμένο λιμάνι ξεκίνησε ο Απόστολος Παύλος τις περιοδείες του για τη διάδοση του Χριστιανισμού. Οι πολύτιμοι πίνακες παρέμειναν στον υγρό τάφο τους για πολλούς αιώνες, μέχρι που τους ανακάλυψαν οι αρχαιολόγοι στις ανασκαφές του 1976 Οι πίνακες εκτίθενται στο Αρχαιολογικό μουσείο Ισθμίας.

Πρόκειται για το δεύτερο λιμάνι, επίνειο της αρχαίας Κορίνθου. Εφαρμόστηκαν πρωτοποριακές μέθοδοι κατασκευής λιμενικών εγκαταστάσεων. Υπήρχαν δύο τμήματα, το εμπορικό και το πολεμικό. Το λιμάνι ήταν εν μέρει φυσικό, είχε βόρεια και νότια ακρωτήρια, και εν μέρει τεχνητό, αφού στην προέκταση των ακρωτηρίων κατασκευάστηκαν δύο κυματοθραύστες, μώλοι σαν πέταλο, ύψους περίπου 30 μέτρων από τον πυθμένα της θάλασσας, που δημιούργησαν μία μεγάλη λιμενολεκάνη, αφήνοντας μία είσοδο πλάτους 120 μέτρων. Το μεγαλύτερο πλάτος του λιμανιού ήταν 280 μέτρα και η μεγαλύτερη απόσταση από τον κεντρικό μώλο έως τους κυματοθραύστες της εισόδου 210 – 215 μέτρα.

Κατασκευάστηκε προβλήτα πλάτος 17 μέτρων και μήκους 106 μέτρων και απέναντι άλλη προβλήτα ίδιου περίπου πλάτους και μήκους 170 μέτρων. Στην περιοχή σημειώθηκε ταυτόχρονα καθίζηση της ξηράς και ανύψωση της θάλασσας, με αποτέλεσμα τα μεν Ρωμαικά κτίσματα να είναι στο επίπεδο της θάλασσας, τα δε αρχαικά και κλασικά, κάτω από αυτό.

Η Κόρινθος υπήρξε μια από τις ελάχιστες ελληνικές πόλεις που διέθεταν 2 λιμάνια, το Λέχαιο στον Κορινθιακό κόλπο και τις Κεγχρεές στο Σαρωνικό. Οι γιοι του Ποσειδώνα και της Πειρήνης, κόρης του ποτάμιου θεού Αχελώου, Λέχης και Κεγχρίας, έδωσαν τα ονό­ματα τους στα λιμάνια της πό­λης.

Οι Κεγχρεαί ήταν αρχαία πόλη της Κορινθίας. Η επίσημη ονομασία του σημερινού χωριού έχει ελαφρά διαφορετική ορθογραφία: Κεχριές. Ο πύργος λέγεται μπούρτζι, ονομασία που συνηθιζόταν για οχυρά σε νησίδες ή χερσονησίδες για την αμυντική προστασία λιμανιών. Ο συγκεκριμένος πύργος κατασκευάστηκε πιθανώς κατά την τελευταία φάση του, στον 6ο αιώνα μχ Ο πύργος των Κεγχρεών πιθανόν να ήταν φάρος αλλά σίγουρα ήταν και αμυντική θέση και παρατηρητήριο.

Σώζονται τα θεμέλια και τμήμα της ανωδομής του πύργου έως 3.5 μέτρα Αποτελείται από μεγάλες λιθόπλινθους. Θυμίζει κατασκευαστικά το Εξαμίλιο τείχος και την πρωτοβυζαντινή οχύρωση της αρχαίας Κορίνθου, έργα της ίδιας περιόδου.

Από εδώ ξεκίνησε ο απόστολος Παύλος για την Εφεσο, οι Κεγχρέες αναφέρονται στην προς Ρωμαίους επιστολή του. Ο ναός της Ισιδος, μετά την καταστροφή του από το σεισμό του 365 μετατράπηκε σε πεντάκλιτη παλαιοχριστιανική βασιλική με ψηφιδωτό δάπεδο στο νάρθηκα. Ποσότητες νομισμάτων, που βρέθηκαν στις Κεγχρεές, θεωρήθηκαν ως ένδειξη σλαβικών επιδρομών στη δεκαετία 580 – 590