Χανιά Αξιοθέατα

Χανιά

Την δεκαετία του 70 η Κρήτη μετατράπηκε σε μείζονα τουριστικό προορισμό για τον διεθνή και εγχώριο τουρισμό, πράγμα το οποίο συνέβαλε στην άνθηση της οικονομίας και της πολιτιστικής ανάπτυξης της πόλης.

Η πόλη των Χανίων χωρίζεται σε δύο βασικά τμήματα. Την παλιά πόλη, με το παλιό λιμάνι και τη νέα πόλη, εκτός των τειχών. Η παλιά πόλη βρίσκεται κτισμένη γύρω απο το Βενετσιάνικο λιμάνι και περιβάλλεται από τις Ενετικές οχυρώσεις του 1538 Διασώζονται τα ανατολικά και δυτικά τμήματά τους. Στη νότια πλευρά, οι οχυρώσεις αυτές καταστράφηκαν στις αρχές του 20ού αιώνα για να χρησιμοποιηθούν τα υλικά τους στην κατασκευή της αγοράς και διαφόρων άλλων δημοσίων και μη κτιρίων. Από εκεί αναπτύχθηκε η νέα πόλη, της οποίας κυριότερες συνοικίες είναι η Χαλέπα, ο Αγιος Ιωάννης, τα Παχιανά, η Νέα Χώρα, το Πασακάκι,τα Λενταριανά που εκτείνονται περιφερειακά του κέντρου της πόλης.

Παρόλο που βομβαρδίστηκε και κάηκε αρκετές φορές στην μακρόχρονη ιστορία της, η παλιά πόλη των Χανίων θεωρείται από τις ομορφότερες πόλεις της Μεσογείου. Σε διάφορα σημεία, ο ταξιδιώτης μπορεί να συναντήσει δείγματα όλων των πολιτισμών που πέρασαν από αυτήν. Στο κέντρο της βρίσκεται ο λόφος του Καστελίου ο οποίος κατοικείται από τη νεολιθική εποχή και αποτελεί οχυρή θέση, δίπλα στο παλιό λιμάνι. Σε αυτόν βρίσκονται το παλάτι του ύπατου αρμοστή Κρήτης, κατά την περίοδο της Κρητικής πολιτείας, καθώς και αρχαιολογικοί χώροι της Μινωικής εποχής.

Λίγο πιο ανατολικά από το Καστέλι βρίσκεται η Σπλάντζια, η παλιά συνοικία των Μουσουλμάνων, η οποία είναι πολύ ατμοσφαιρική. Στα γραφικά σοκάκια της βρίσκονται πολλά ταβερνάκια. Εκεί βρίσκεται και η εκκλησία του Αγίου Νικολάου, που κατά την Ενετοκρατία ήταν ο ναός του Αγίου Νικολάου των Δομινικανών και επί Τουρκοκρατίας ήταν το κεντρικό τζαμί των Χανίων, ενώ λειτουργεί ως ορθόδοξος ναός από το 1918 Εξω από τη εκκλησία βρίσκεται η πλατεία της Σπλάντζιας, με τον πλάτανο στον οποίο οι Τούρκοι απαγχόνισαν τον επίσκοπο Κισάμου Μελχισεδέκ Δεσποτάκη και τον διάκονο Καλλίνικο εκ Βεροίας. Στη γωνία της πλατείας βρίσκεται ο Βενετσιάνικος ναός του Saint Rocco. Στην ίδια περιοχή βρίσκονται και οι μικροί ναοί της Αγίας Ειρήνης (οδός Σαρπάκη) και των Αγίων Αικατερίνης και Ιωάννου του Ερημίτη (οδός Μελιδώνη)

Περπατώντας προς την μεριά της θάλασσας βλέπουμε τα Βενετσιάνικα νεώρια (του 1497) τα καρνάγια, που κάποτε κατασκεύαζαν πολεμικές γαλέρες. Σήμερα λειτουργούν ακόμη, επισκευάζοντας βάρκες και καίκια. Εκεί κανείς θα δει και το μεγάλο Αρσενάλι, που φιλοξένησε το δημαρχείο Χανίων, μέχρι το βομβαρδισμό του από τους Γερμανούς το 1941 στο οποίο σήμερα στεγάζεται το Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου. Στον ανατολικό μυχό του Ενετικού λιμανιού βρίσκεται το Νεώριο Μόρο, στο οποίο σήμερα στεγάζεται ο Ιστιοπλοικός Όμιλος Χανίων.

Από την δυτική πλευρά του Καστελίου βρίσκεται η πλατεία Σαντιρβάνι (ή πλατεία Βενιζέλου) η οποία αποτελεί την τουριστική καρδιά της πόλης. Από εκεί κανείς μπορεί να επιβιβαστεί σε καραβάκια που επισκέπτονται τα Βενετσιάνικα κάστρα στα νησιά των ΑγίωνΘεοδώρων και της Γραμβούσας. Λίγο πιο πέρα βρίσκεται η πλατεία της Τριμάρτυρης με την μητρόπολη Χανίων και το Αρχαιολογικό μουσείο που φιλοξενείται στον Βενετσιάνικο ναό του Saint Francesco. Εκεί βρίσκονται και τα Στιβανάδικα. Είναι η περιοχή όπου βρίσκονται μαγαζιά που επεξεργάζονται δέρμα και κατασκευάζουν διάφορα δερμάτινα είδη. Το όνομά τους το πήραν από τα στιβάνια, τις Κρητικές μπότες, που φτιάχνονταν εκεί εδώ και αιώνες. Επίσης, λίγο πιο ανατολικά βρίσκονται τα Μαχαιράδικα, όπου βρίσκονται πολλά παραδοσιακά μαγαζάκια που φτιάχνουν ακόμη τα Κρητικά μαχαίρια.

Ακόμη πιο δυτικά από το Καστέλι, βρίσκονται οι συνοικίες της Οβραικής και του Τοπανά. Η Οβραική ήταν η Εβραική συνοικία των Χανίων τους τελευταίους αιώνες μέχρι τη μαζική εξόντωση των Εβραίων των Χανίων από τις δυνάμεις του Αξονα στο Β Παγκόσμιο πόλεμο. Στην περιοχή υπάρχει η συναγωγή Ετζ Χαγίμ η οποία επαναλειτούργησε το 1999

Ο Τοπανάς ήταν ανέκαθεν η χριστιανική αρχοντική συνοικία της πόλης. Το όνομά της προέρχεται από το Top Hane (Το χάνι με τα τόπια, μπάλες πυροβολικού, οπλοστάσιο) αφού εκεί βρίσκονταν οι Βενετσιάνικες στρατιωτικές αποθήκες. Η συνοικία αυτή, μαζί με την Οβραική (ή Εβραική) θεωρούνται οι ομορφότερες συνοικίες των Χανίων. Σε αυτήν βρίσκεται και το φρούριο του Φιρκά (Fırka, Μεραρχία) όπου υψώθηκε η σημαία ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα (01 12 1913) και σήμερα λειτουργεί το Ναυτικό μουσείο Κρήτης.

Τέλος, το λιμάνι της παλιάς πόλης αποτελεί το ομορφότερο και τουριστικότερο σημείο των Χανίων. Η ακτή Τομπάζη, η ακτή Κουντουριώτη και η ακτή Ενώσεως, με αρκετά ιστορικά κτίρια, όπως τα νεώρια, το Γυαλί Τζαμισί (Yalı Camisi, Το τζαμί στο Γιαλό) και το μεγάλο Αρσενάλι, που σήμερα φιλοξενεί το Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου.

Το κέντρο της είναι το Σαντιρβάνι (Sadırvan) όπου διασταυρώνονται οι κεντρικότεροι δρόμοι της παλιάς πόλης, η οδός Χάληδων, η οδός Κανεβάρο και η Ζαμπελίου. Στην οδό Ζαμπελίου βρίσκεται ένα από τα ωραιότερα δείγματα Ενετικού αρχοντικού της πόλης, η καταχρηστικά αποκαλούμενη Loggia των Ενετών, διατηρώντας οικόσημο, Λατινικό ρητό και σχεδόν όλα τα αρχιτεκτονικά στοιχεία της πρόσοψης. Η ταυτοποίηση του οικόσημου επέτρεψε την αναγνώριση του ατόμου (Nicolo Clado) και την χρονολόγηση (1615 – 1625) του αρχοντικού. Απέναντι από την ακτή μπορεί κανείς να θαυμάσει τον Αιγυπτιακό φάρο του 19ου αιώνα σε σχήμα μιναρέ, χτισμένο στα θεμέλια του παλαιότερου Βενετσιάνικου φάρου, που αποτελεί το σήμα κατατεθέν της πόλης.

Λίγο πιο νότια από την πλατεία της τριμάρτυρης βρίσκεται η πλατεία των Νέων Καταστημάτων, που αποτελεί το όριο της νέας πόλης. Το επίσημο όνομα της πλατείας είναι Πλατεία 1866 Η πλατεία πήρε το όνομά της προς τιμήν της μεγάλης επανάστασης των Κρητών (1866 – 1869) εναντίον των Τούρκων. Εκεί βρίσκονται τα καταστήματα της πόλης από τις αρχές του 20ού αιώνα. Σήμερα μπορεί κανείς να βρει πολλά γραφικά μαγαζάκια και καφενεία. Εκεί βρίσκονται και οι σταθμοί αστικών και υπεραστικών λεωφορείων.

Στα δυτικά της παλιάς πόλης βρίσκεται η Νέα Χώρα ενώ νοτιοδυτικά ο Συνοικισμός (κέντρο της σύγχρονης πόλης, περιοχή ΟΤΕ και ΚΤΕΛ) Είναι η ευρύτερη περιοχή όπου κατοίκησαν οι Ελληνες πρόσφυγες από την Μικρά Ασία μετά τη Μικρασιατική καταστροφή του 1922 Είναι πολύ ήσυχη και όμορφη περιοχή. Κοντά στην παραλία της Νέας Χώρας βρίσκονται ο Ναυτικός Ομιλος Χανίων και το παλιό εργοστάσιο της ΑΒΕΑ που είναι η πρώτη βιομηχανική μονάδα της Κρήτης τον 19ο αιώνα και σήμερα φιλοξενεί σχολείο. Στη Νέα Χώρα βρίσκεται ο ιστορικός ναός του Αγίου Κωνσταντίνου, κτισμένος το 1915 Επί της κεντρικής οδού Κισσάμου, που διαχωρίζει τις δύο συνοικίες έχει ανεγερθεί το μνημείο της Μικρασιάτισσας Μάνας.

Στα ανατολικά της παλιάς πόλης βρίσκεται η παραλία του Κουμ Καπί (Kum Kapısı, Η Πύλη της Αμμου) Στα μέσα του 19ου αιώνα κατοικήθηκε από Βεδουίνους Αραβες (τους Χαλικούτες) που μεταφέρθηκαν για εργασία την περίοδο της παραχώρησης στην Αίγυπτο. Εκεί βρίσκεται τα τελευταία χρόνια όλη η νυχτερινή ζωή των Χανίων, με πολυάριθμα ταβερνάκια, καφετέριες και μπαρ. Νότιά του, βρίσκεται το εθνικό στάδιο Χανίων Ελενα Βενιζέλου, το Κρατικό Ωδείο Χανίων και ο γραφικός δημοτικός κήπος (1870) έργο του Ρεούφ Πασά, που κατασκευάστηκε στα πρότυπα των ευρωπαικών πάρκων ως το πρώτο κοινοφελές έργο της πόλης, και σήμερα φιλοξενεί τον δημοτικό θερινό κινηματογράφο. Στην ανατολική γωνία του βρίσκεται το Ρολόι του 1924

Ανάμεσα στα Νέα Καταστήματα και το Κουμ Καπί βρίσκεται η δημοτική αγορά Χανίων. Αποτελεί ένα σταυροειδές κτίριο, που κατασκευάστηκε το 1913 στα πρότυπα της αγοράς της Μασσαλίας και από τότε φιλοξενεί διάφορα παραδοσιακά μαγαζάκια και ταβερνάκια. Από εκεί ξεκινά η οδός Δημοκρατίας, που περνά ανάμεσα από το στάδιο και τον δημοτικό κήπο. Εκεί μέσα βρίσκεται το ιστορικό καφέ Κήπος, που λειτουργεί από το 1870 Είχε στεγάσει στον χώρο του την Βουλή της Κρητικής Πολιτείας, καθώς και μέρος της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Χανίων. Λίγο πιο κάτω συναντά το Δεσποτικό, το αρχοντικό σπίτι του μητροπολίτη Χανίων και καταλήγει στην πλατεία δικαστηρίων. Το όμορφο Τουρκικό στρατιωτικό νοσοκομείο του 19ου αιώνα, σήμερα φιλοξενεί τα δικαστήρια και τις υπηρεσίες της νομαρχίας Χανίων. Πίσω από τα δικαστήρια βρίσκεται ο ναός Πέτρου και Παύλου, όπου βρέθηκε το αρχαίο νεκροταφείο της πόλης.

Στα δυτικά των δικαστηρίων βρίσκεται το Πάρκο Ειρήνης και Φιλίας (επί της οδού Ανδρέα Παπανδρέου) και δίπλα του βρίσκεται το Πνευματικό Κέντρο Χανίων, το Ιστορικό Αρχείο Κρήτης και το Πολεμικό Μουσείο, που φιλοξενείται στον Ιταλικό στρατώνα του 19ου αιώνα. Ομως σε πυρκαγιά του 2018 το Πολεμικό μουσείο κάηκε ολοσχερώς.

Από τα δικαστήρια ξεκινά και η οδός Ηρώων Πολυτεχνείου, που οδηγεί στις συνοικίες των Ταμπακαριών (τα παλιά βυρσοδεψεία) και της Χαλέπας. Στη Χαλέπα βρίσκονται πολλά νεοκλασικά κτίρια από την περίοδο της Κρητικής Πολιτείας, όπως και τα τότε προξενεία των μεγάλων δυνάμεων. Εκεί βρίσκεται και η οικία του Βενιζέλου, που φιλοξενεί το Εθνικό Ιδρυμα Μελετών Βενιζέλος, η παλιά Γαλλική σχολή και το ΤΕΙ Χανίων.

Επίσης στη Χαλέπα βρίσκονται πολλές εκκλησίες, όπως η Αγία Μαγδαληνή σε Ρωσικό ρυθμό, ή η Ευαγγελίστρια χτισμένη σε ρυθμό Μπαρόκ, καθώς και το μετέπειτα παλάτι του πρίγκηπα Γεώργιου. Στο λόφο πάνω από τη Χαλέπα, βρίσκεται ο Προφήτης Ηλίας με τους Τάφους των Βενιζέλων. Μπορεί κανείς να απολαύσει τον καφέ και το γλυκό του με την ομορφότερη θέα στα Χανιά. Εκεί βρίσκεται και η πολυτεχνειούπολη του Πολυτεχνείου Κρήτης (Κουνουπιδιανά) Η περιοχή είναι καταπράσινη και η θέα μαγευτική. Στη συνοικία Χαλέπα κατασκευάζεται το νέο Αρχαιολογικό μουσείο Χανίων ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη έργα επέκτασης στο αεροδρόμιο Χανίων, μετά την ολοκλήρωση των οποίων θα αποτελεί το μεγαλύτερο αεροδρόμιο της Κρήτης.

Στα νότια της πόλης των Χανίων βρίσκονται οι συνοικίες της δεξαμενής, όπου έγιναν πολύ σκληρές μάχες το 1941 ο Αι Γιάννης και ο Κουμπές, όπου βρίσκονται Τούρκικοι κουμπέδες (ταφικά μνημεία)

Aλλες συνοικίες της πόλης είναι τα Λενταριανά, το Πασακάκι, το Βαρούσι, το Φράγκικο (όπου βρίσκεται το Φράγκικο νεκροταφείο) η Πελεκαπίνα (όπου βρίσκεται το μετόχι του πολιτικού το 19ου αιώνα, Μάνου) και η Χρυσοπηγή με το μοναστήρι της.

Η παραλία Σειτάν Λιμάνι είναι σε απόσταση 25 χιλιομέτρων από την χώρα. Είναι μια παραλία ανοργάνωτη, η οποία χρειάζεται δεκάλεπτη κατάβαση καθώς δεν υπάρχει δρόμος να οδηγεί εκεί. Το όνομά της (Λιμάνι του Σατανά) οφείλεται στην πολύ δύσκολη κατάβαση και ανάβαση για την οποία απαιτούνται αθλητικά παπούτσια.

Μουσεία

Ναυτικό Μουσείο Κρήτης (στο ενετικό λιμάνι)
Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων (στεγάζεται στο καθολικό της ενετικής μονής του Αγίου Φραγκίσκου)
Μουσείο Μικρασιατικής Μνήμης (Μουσείο – Κέντρο Έρευνας και Μελέτης του Μικρασιατικού Πολιτισμού) (οδός Σφακίων 25)[11][12]
Βυζαντινή και Μεταβυζαντινή Συλλογή Χανίων (ναός San Salvatore)
Νεό Αρχαιολογικό Μουσείο Χανιών (υπό αποπεράτωση, στην περιοχή Χαλέπας)
Πολεμικό Μουσείο (Χανιά)
Λαογραφικό Μουσείο Χανίων
Μουσείο Τυπογραφίας
Δημοτική Πινακοθήκη
Μουσείο Χημείας
Μουσείο Σχολικής Ζωής

Μνημεία-Αξιοθέατα

Παλαιά πόλη και ενετικό λιμάνι
Τζαμί του Κιουτσούκ Χασάν (Γιαλί Τζαμισί)
Μητροπολιτικός Ναός Εισοδίων Θεοτόκου (Τριμάρτυρη)
Ναός Αγίου Νικολάου Σπλάντζιας
Οικία Ελ. Βενιζέλου (Χαλέπα)
Τάφοι Βενιζέλων
Συναγωγή Ετζ Χαγίμ
Καθολικός Ναός Θεοτόκου (1879), στην παλιά πόλη
Καθολικός Ναός Αγίου Ρόκου
Ιστορικό Αρχείο Κρήτης
Κέντρο Κρητικού Δικαίου
Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου (ΚΑΜ)
Φιλολογικός Σύλλογος “ο Χρυσόστομος”
Αρχαία Απτέρα στον Αποκόρωνα
Μνημείο Μικρασιάτισσας Μάνας (οδός Κισσάμου και Μπότσαρη)
Φάρος Χανιών (ενετικό λιμάνι)
Δημοτικός κήπος Χανίων




Χανιά Ιστορία

Χανιά

Τα Χανιά είναι η τοποθεσία σύμφωνα με την οποία οι Μινωίτες έκτισαν την Κυδωνία. Από ανασκαφές που έγιναν σε διάφορες συνοικίες, όπως αυτή στο Καστέλι, έγινε γνωστό πως η περιοχή ήταν κατοικημένη από τη νεολιθική εποχή. Η πόλη αποτέλεσε μετά την Μινωική εποχή μια σημαντική πόλη κράτος, με όρια από την θάλασσα μέχρι τους πρόποδες των Λευκών Ορέων.

Οι πρώτοι αποικιστές από την ηπειρωτική Ελλάδα ήταν οι Δωριείς γύρω στο 1100 πχ Η Κυδωνία βρισκόταν σε συνεχείς διενέξεις με τις άλλες πόλεις κράτη της περιοχής, όπως τα Απτερα, η Φαλάσαρνα και η Πολυρρήνεια. Ο Ομηρος την ανέφερε στην Οδύσσεια. Το 69 πχ ο Ρωμαίος πρόξενος Καικίλιος Μέτελλος (Caecilius Metellus) κατέλαβε την Κυδωνία, η οποία έλαβε προνόμια ανεξάρτητης πόλης κράτους από τους Ρωμαίους, όπου και διατήρησε το δικαίωμα να έχει δικό της νόμισμα μέχρι τον 3ο αιώνα μχ

Η πρώτη Βυζαντινή περίοδος διήρκεσε από το 395 ως το 824 μχ Για αυτήν δεν υπάρχουν αρκετές καταγραφές. Κατά την Αραβοκρατία (827 – 961 μχ) που ακολούθησε, η μικρή πόλη πιθανά ονομαζόταν Rabdh El Djobh (Τυρούπολη, πόλη του τυριού) ή Al Hanim. Κατά την διάρκεια αυτής της περιόδου, οι χριστιανικοί πληθυσμοί μετακινήθηκαν προς τα ορεινά του νομού λόγω των διωγμών. Ο Βυζαντινός στρατηγός Νικηφόρος Φωκάς επανέκτησε την Κρήτη το 961 μχ

Η δεύτερη Βυζαντινή περίοδος διήρκεσε μέχρι το 1204 μχ και το όνομά της άλλαξε σε Χανιά. Οι Βυζαντινοί άρχισαν να ενισχύουν με οχυρωματικά έργα την πόλη, χρησιμοποιώντας αρχαία οικοδομικά υλικά, με σκοπό να αποτρέψουν και άλλη αραβική επιδρομή. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου τα Χανιά αποτελούν επίσης έδρα επισκόπου.

Μετά την τέταρτη σταυροφορία (1204 μχ) και την πτώση της Βυζαντινής κυριαρχίας στην περιοχή, η Κρήτη δόθηκε στον Βονιφάτιο τον Μομφερρατικό. Αυτός αποφάσισε να την πωλήσει στους Ενετούς για 1000 ασημένια μάρκα. Το 1252 οι Ενετοί κατάφεραν να υποτάξουν τους Κρήτες επαναστάτες και η Βενετική σύγκλητος, με το διάταγμα της 29ης Απριλίου 1252 (Γρηγοριανό ημερολόγιο) διατάσσει τον στρατιωτικό διοικητή να καταλάβει την δυτική Κρήτη και να ιδρύσει νέα πόλη ή να ανοικοδομήσει κάποια παλιά. Τα Χανιά κατόπιν, όπως και όλη η Κρήτη άνθησαν ως εμπορικό κέντρο και ως αγροτική περιοχή.

Στην αρχή οι Ενετοί ήταν σκληροί και καταπιεστικοί, αλλά σιγά σιγά οι σχέσεις τους με τους ντόπιους θερμάνθηκαν. Η επαφή τους με τη Βενετία βοήθησε στο να αναμειχθούν οι δύο κουλτούρες, χωρίς όμως οι ντόπιοι να χάσουν τις Ελληνοχριστιανικές τους παραδόσεις. Το όνομα της πόλης άλλαξε σε La Canea και οι Βυζαντινές οχυρώσεις ενισχύθηκαν δίνοντας στα Χανιά την σημερινή τους μορφή.

Μετά από την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς το 1453 αρκετοί ιερείς, μοναχοί, καλλιτέχνες και άνθρωποι των γραμμάτων βρήκαν καταφύγιο στην Κρήτη βοηθώντας στην πολιτιστική ενίσχυση του νησιού. Τα Χανιά, κατά την περίοδο αυτή, περιέχουν μείγμα Βυζαντινού, Ενετικού και κλασικού Ελληνικού πολιτισμού.

Παρόλα αυτά τα τείχη της δεν κατάφεραν να αποτρέψουν τους Οθωμανούς από το να καταλάβουν την πόλη το 1645 ύστερα από δίμηνη πολιορκία. Οι Οθωμανοί αποφάσισαν να προσεγγίσουν τη πόλη από τα δυτικά και αποβιβάστηκαν κοντά στο μοναστήρι της Γωνιάς στην Κίσσαμο, το οποίο και λεηλάτησαν και έκαψαν.

Πολιόρκησαν τα Χανιά στις 2 Αυγούστου 1645 Οι απώλειες και από τις δυο πλευρές ήταν τεράστιες (ειδικά των Οθωμανών) Ο Οθωμανός διοικητής εκτελέστηκε στην επιστροφή του έχοντας χάσει περισσότερους από 40000 άντρες Από την εκστρατεία αυτή, η οποία για τους Τούρκους παραταύτα θεωρήθηκε ως μεγάλο κατόρθωμα έμεινε μέχρι και σήμερα η φράση, Να δείς τα Χανιά και την Γωνιά (Hanyayı Konyayı Gormek) που σημαίνει να καταλάβεις σε βάθος μια δουλειά και να είσαι εύστροφος.

Αργότερα οι περισσότερες εκκλησίες μετατράπηκαν σε τζαμιά και τα πλούτη της πόλης μεταφέρθηκαν στην έδρα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, την Κωνσταντινούπολη. Οι Τούρκοι εποίκησαν τις ανατολικές συνοικίες της πόλης (Καστέλι και Σπλάτζια)

Μετέτρεψαν τον Αγιο Νικόλαο των Δομινικανών μοναχών στο κεντρικό τους τζαμί (Houghiar Tzamissi) Εκτισαν επίσης και νέα τζαμιά, όπως αυτό του Kioutsouk Hassan στο παλιό λιμάνι. Τα δημόσια λουτρά (Hamam) χτίστηκαν από τους Τούρκους λίγο πιο πάνω, στην σημερινή οδό Χάληδων.

Το 1821 με την έναρξη της Ελληνικής επανάστασης, υπήρξαν διαμάχες μεταξύ των χριστιανών και μουσουλμάνων στα Χανιά, που οδήγησαν σε σφαγή του χριστιανικού πληθυσμού στην πόλη των Χανίων. Ο επίσκοπος Κισσάμου, Μελχισεδέκ Δεσποτάκης, κρεμάστηκε από τους Τούρκους σε έναν πλάτανο στην πλατεία της Σπλάντζιας, ο οποίος υπάρχει και σήμερα.

Η Κρήτη μετά την επανάσταση του 1821 αποδόθηκε από τους Οθωμανούς στους Αιγύπτιους του Μοχάμαντ Αλυ, οι οποίοι τη διατήρησαν έως το 1840 Στην εποχή της Αιγυπτιοκρατίας ανάγεται ο φάρος στο Ενετικό λιμάνι των Χανίων. Επί Αιγυπτιοκρατίας εκδόθηκε η πρώτη εφημερίδα στην Κρήτη, στα Χανιά, η Κρητική Φωνή, η οποία ήταν δίγλωσση. Επί Αιγυπτιοκρατίας υπήρχαν δύο διοικήσεις στην Κρήτη, η μία στα Χανιά και η άλλη στον Χάνδακα.

Το 1841 το νήσι επανήθε σε Οθωμανική κατοχή. Από το 1850 κι έπειτα ο πασάς της Κρήτης διέμενε στα Χανιά, όταν οι Οθωμανοί μετέφεραν για αμυντικούς λόγους (ύπαρξη του ασφαλούς για τον Οθωμανικό στόλο λιμανιού της Σούδας) την πρωτεύουσα της Κρήτης από το Ηράκλειο. Εως το 1850 ο πασάς του Ηρακλείου, ήταν και πασάς της Κρήτης.

Το 1878 υπογράφτηκε η συνθήκη της Χαλέπας, η οποία παραχώρουσε κάποια σημαντικά δικαιώματα στον χριστιανικό πληθυσμό του νησιού.

Το 1898 κατά την διάρκεια των τελευταίων κινημάτων για ανεξαρτησία και ένωση με την Ελλάδα και ειδικά των αναταραχών στο Ηράκλειο την 25η Αυγούστου 1898 οι μεγάλες δυνάμεις δημιούργησαν την ημιαυτόνομη Κρητική Πολιτεία με πρωτεύουσα τα Χανιά, με ύπατο αρμοστή της τον πρίγκιπα Γεώργιο. Το παλάτι βρίσκεται στην συνοικία Χαλέπα, στα ανατολικά της παλιάς πόλης, δίπλα στην οικία του Ελευθερίου Βενιζέλου.

Κατά την διάρκεια αυτών των χρόνων η Κρήτη τύπωσε δικό της νόμισμα και γραμματόσημα. Η πόλη έπαψε να αποτελεί απομακρυσμένο βιλαέτι της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και έγινε κοσμοπολίτικη, ξανακερδίζοντας τον ρόλο της ως σταυροδρόμι των πολιτισμών της ευρώπης και της ανατολής. Πολλά σημαντικά κτήρια κτίστηκαν κατά την περίοδο εκείνη, κυρίως στην οδό Νεάρχου, καθώς και στο προάστιο της Χαλέπας, όπου βρίσκονταν τα προξενεία των προστάτιδων δυνάμεων.

Παρόλα αυτά ο κύριος στόχος ήταν η ένωση με την Ελλάδα, ο οποίος πραγματοποιήθηκε έπειτα από την στάση του Ελευθέριου Βενιζέλου προς τον πρίγκιπα Γεώργιο. Υστερα από αρκετές διαμάχες, η επανάσταση του Θερίσου στις 10 Μαρτίου 1905 κατάφερε να διώξει τον Γεώργιο και να φέρει στην Κρήτη τον Αλέξανδρο Ζαίμη.

Τελικά, το 1908 ο Βενιζέλος κατάφερε να εδραιώσει μια επαναστατική κυβέρνηση, η οποία αναγνωρίστηκε από τις μεγάλες δυνάμεις. Η μετέπειτα εκλογή του ως πρωθυπουργού της Ελλάδας το 1910 κατάφερε να ενώσει την Κρήτη με την Ελλάδα την 1η Δεκεμβρίου 1913 Η Ελληνική σημαία υψώθηκε στο φρούριο του Φιρκά στο παλιό λιμάνι με την παρουσία του Βενιζέλου και του βασιλιά της Ελλάδας Κωνσταντίνου. Ο Βενιζέλος, ο οποίος κατάγεται από τις Μουρνιές Χανίων, υπήρξε αρχηγός της Κρητικής επανάστασης του 1896 – 97 εναντίον της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και πρωθυπουργός της Ελλάδας. Απεβίωσε στις 18 Μαρτίου 1936 και ο τάφος του βρίσκεται στον Προφήτη Ηλία πάνω από τα Χανιά.

Κομβικό ιστορικό γεγονός αποτελεί η άφιξη και η εγκατάσταση Ελλήνων Μικρασιατών προσφύγων στα Χανιά, μετά την Μικρασιατική καταστροφή του 1922 και την ανταλλαγή πληθυσμών. Ως εκ τούτου εμπλουτίστηκε ο τοπικός πληθυσμός και ο πολιτισμός της πόλης. Σημειώνεται μάλιστα ότι η συμβίωση και η αλληλεπίδραση μεταξύ γηγενών και προσφύγων ήταν ειρηνικότερη και πιο ομαλή σε σχέση με άλλες περιοχές της Ελλάδας.

Μια άλλη σημαντική στιγμή στην ιστορία των Χανίων είναι η εισβολή και κατοχή από τις δυνάμεις του Αξονα κατά την διάρκεια του Β Παγκοσμίου πολέμου. Με την μεταφορά της Ελληνικής κυβέρνησης στα Χανιά μετά την κατάληψη της ηπειρωτικής Ελλάδας, η πόλη γίνεται η de facto πρωτεύουσα της χώρας (ως πρωτεύουσα ορίζεται η έδρα της κυβέρνησης)

Στην συνέχεια όμως, έπειτα από έναν ανηλεή βομβαρδισμό της πόλης από την Γερμανική αεροπορία τον Μάιο του 1941 οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές εισέβαλαν στην πόλη από τα δυτικά (από τις περιοχές του Γαλατά και του Μάλεμε) και απωθήθηκαν αρχικά από τους Βρετανούς στον λόφο της Δεξαμενής στα νότια της πόλης.

Ο βασιλιάς Γεώργιος διέμενε σε μια βίλα στα Περιβόλια, κοντά στα Χανιά, στην προσπάθειά του να ξεφύγει από τους Γερμανούς στην Αίγυπτο. Η Εβραική κοινότητα των Χανίων υπέστη σημαντικές απώλειες κατά τη διάρκεια της κατοχής. Οι περισσότεροι από αυτούς, όπως και άλλοι αντιστασιακοί, μεταφέρθηκαν από τους Γερμανούς σε στρατόπεδα συγκέντρωσης στην κεντρική Ευρώπη. Το 1944 μια Βρετανική τορπίλη βύθισε το πλοίο Τάναις, το οποίο μετέφερε το μεγαλύτερο μέρος της Εβραικής κοινότητας Χανίων. Τα Χανιά ήταν η τελευταία ευρωπαική πόλη, που απελευθερώθηκε από τους Γερμανούς τον Απρίλιο του 1945 με τους Γερμανούς να εκτελούν ντόπιους μέχρι την τελευταία στιγμή.

Τα Χανιά με χουντική απόφαση, έπαψαν να είναι πρωτεύουσα της Κρήτης το 1971 όταν ως πρωτεύουσα της Κρήτης επανήλθε το Ηράκλειο.

  • Ελευθέριος Βενιζέλος, 1864 – 1936 πρωθυπουργός
  • Σοφοκλής Βενιζέλος, 1894 – 1964 πρωθυπουργός
  • Νάνα Μούσχουρη, 1934 τραγουδίστρια
  • Αλέξης Μινωτής, 1898 – 1967 ηθοποιός του θεάτρου
  • Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, 1918 – 2017 πρωθυπουργός



Χανιά Πληροφορίες

Χανιά

Τα Χανιά είναι παραλιακή πόλη της βορειοδυτικής Κρήτης, ένας από τους σημαντικότερους λιμένες της και πρωτεύουσα του νομού Χανίων. Η πόλη καταλαμβάνει έκταση περίπου 13 τχ και αποτελεί την δεύτερη μεγαλύτερη πόλη του νησιού μετά το Ηράκλειο. Ο δήμος Χανίων αριθμεί 108642 κατοίκους. Υπήρξε σημαντική Μινωική πόλη και έχει ταυτισθεί με την αρχαία Κυδωνία.

Η πόλη έχει το τυπικό μεσογειακό κλίμα, το οποίο είναι ζεστό και ξηρό τα καλοκαίρια και ήπιο τους χειμώνες. Μεταξύ Απριλίου και Οκτωβρίου ο ουρανός είναι καθαρός. Η ατμόσφαιρα είναι σχεδόν πάντα ζεστή και τα θερμά επεισόδια (με θερμοκρασίες πάνω από 38 Κελσίου) δεν είναι πολύ συνηθισμένα, αφού υπάρχει συνεχώς η θαλασσινή αύρα (τα Μελτέμια) Συνήθως χιονίζει μόνο στα ορεινά του νομού, με πολύ σπάνιες εξαιρέσεις, όπως αυτή στις 13 Φεβρουαρίου 2004 όπου 250 – 760 mm χιονιού έπεσαν μέσα στην πόλη.

Μερικά μικρά θερμά επεισόδια συμβαίνουν και κατά τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο, όταν σκόνη από την Σαχάρα μεταφέρεται από ένα ισχυρό καταβατικό άνεμο (τύπου Σιρόκο) ο οποίος αποκαλείται Λίβας (επειδή έρχεται από την Λιβύη) Η μεγαλύτερη θερμοκρασία που καταγράφηκε ποτέ ήταν 42.5 Κελσίου ενώ η χαμηλότερη ήταν (στις 13 Φεβρουαρίου 2004) -1 Κελσίου.




Χανιά Chania

Χανιά



Αξιοθέατα Στα Χανιά​

Χανιά

Χανιά μια πόλη γεμάτη έργα θαυμαστά και μνημεία ιστορικά. Το Ενετικό λιμάνι, το Γιαλί Τζαμισί, η Μονή Φραγκισκανών, το φρούριο Φιρκά, τα Νεώρια. Ο Αιγυπτιακός φάρος του 16ου αιώνα στέκει στα 21 μέτρα του. Πέτρινη σκάλα στο εσωτερικό και γυάλινος πυργίσκος στην κορυφή.

Η Σπλάντζια, Τουρκική συνοικία των Χανίων, με τον ορθόδοξο ναό του Αγίου Νικολάου, τον Ενετικό ναό του Αγίου Ρόκκου, την Τουρκική υπόγεια κρήνη, τον γιγάντιο πλάτανο, όπου βασανίστηκαν Χριστιανοί επί Τουρκοκρατίας. Σήμερα η Σπλάντζια είναι μια από τις πιο δημοφιλείς γειτονιές των Χανίων.

Η Δημοτική Αγορά. Ενα σημαντικό μνημείο των Χανίων, κτίστηκε το 1913 Το Ρολόι του Κήπου, από τις αρχές του 20ου αιώνα. Οι Τάφοι των Βενιζέλων, στην κορυφή του λόφου του Προφήτη Ηλία, με μοναδική θέα προς την πόλη. Η μονή Αγίου Φραγκίσκου Φραγκισκανών. Ο μεγαλύτερος Ενετικός ναός της πόλης, στεγάζει σήμερα τις συλλογές του Αρχαιολογικού μουσείου. Στις αρχές του 20ου αιώνα λειτούργησε ως κινηματογράφος. Η μητρόπολη των Χανίων είναι γνωστή και ως Τριμάρτυρη και είναι αφιερωμένη στα Εισόδια της Θεοτόκου. Βρίσκεται στην οδό Χάληδων στην παλιά πόλη.

To μεσαιωνικό Φραγκοκάστελλο βρίσκεται λίγο έξω από τα Σφακιά. Κατασκευάστηκε το 1371 από τους Ενετούς. Ο θρύλος λέει οτι οι Δροσουλίτες, οι Χανιώτες που πολεμούσαν κατά των Τούρκων κατακτητών, γυρνούν στο κάστρο κάποιες νύχτες και φαίνονται ως σκιές. Το κάστρο Γραμβούσας. Βρίσκεται σε ένα από τα μικρά νησιά, την Ημερη Γραμβούσα. Χτισμένο στο πιο ψηλό σημείο, επάνω από τον γκρεμό. Χτίστηκε το 1584 και μπορεί κανείς να περάσει στο εσωτερικό του από μια θολωτή στοά. Εχει δύο δεξαμενές που συγκέντρωναν τα νερά της βροχής, τον ναό του Ευαγγελισμού και την πυριτιδαποθήκη.