Ηρακλειά Αξιοθέατα

Ηρακλειά

Στην Ηρακλειά σώζονται λείψανα αρχαίων οικισμών και τάφων καθώς και ερείπια των αρχαίων ιερών της θεάς Τύχης και του Λοφίτου Διός. Στοιχεία που δηλώνουν ότι από το 3000 πχ είχε σημαντική ανάπτυξη στον ευρύτερο Κυκλαδικό πολιτισμό. Στους νεότερους χρόνους, τα πολλά σπήλαια της νήσου χρησίμευσαν κατά καιρούς ως κρησφύγετα πειρατών και λαθρεμπόρων, εξ ου και οι διάφορες ονομασίες των ορμίσκων. Στην θέση Λιβάδι έχει εντοπιστεί φρούριο ιστορικών χρόνων. Το οχυρό διαθέτει εντυπωσιακούς ψηλούς τετράγωνους πύργους.

Η κορυφή του Πάπα, με υψόμετρο 420 μ Βρίσκεται στο νότιο τμήμα κοντά στον οικισμό Παναγιά.

Ο οικισμός Αγιος Αθανάσιος, που σήμερα έχει σχεδόν εγκαταλειφθεί, πλην όμως παρουσιάζει μία ενδιαφέρουσα ρυμοτομία με Κυκλαδική αρχιτεκτονική.

Το Σπήλαιο του Αη Γιάννη με το πλούσιο διάκοσμο από σταλακτίτες και σταλαγμίτες. Είναι το μεγαλύτερο σπήλαιο των Κυκλάδων με έκταση 2000 τμ Κοντά σε αυτό βρίσκεται ένα μικρότερο, με την ονομασία Σπηλιά του Κύκλωπα. Και τα δύο βρίσκονται στο βόρειο τμήμα της νήσου.

Ο όρμος Μέριχας, στη νοτιοανατολική πλευρά της νήσου, με τις απότομες και βραχώδεις ακτές του ύψους 100 μ ιδιαίτερα ασφαλής όρμος σε δυτικούς, βορειοδυτικούς και βόρειους ανέμους.

Τα εξωκλήσια Ταξιάρχης, Προφήτης Ηλίας, Αγίας Παρασκευής, Αγίου Μάμα, Αγίου Αθανασίου και Αγίου Ιωάννη.

Στη τουριστική αξιοποίηση της νήσου περιλαμβάνονται και 8 μονοπάτια που διαμορφώθηκαν πάνω σε παλαιά και προσφέρουν την ευκαιρία στον επισκέπτη, να γνωρίσει περισσότερο τη φυσική ομορφιά των τοπίων με την πανίδα και χλωρίδα της νήσου σε συνδυασμό άθλησης, εξερεύνησης και φωτογράφησης. Τα μονοπάτια αυτά είναι:

Παναγιά – Κορυφή Πάπα, απόσταση 2 χλμ χρόνος 1 ώρα
Παναγιά – Φτερό Μέριχα, απόσταση 1.5 χλμ χρόνος 45 λεπτά
Παναγιά – Σπήλαιο, απόσταση 2.6 χλμ χρόνος 1.5 ώρα
Αγιος Αθανάσιος – Σελλάδι, απόσταση 1 χλμ χρόνος 30 λεπτά
Αγιος Αθανάσιος – Αβέρου, απόσταση 3.4 χλμ χρόνος 1.5 ώρα
Αβέρου – Σπήλαιο, απόσταση 1.5 χλμ χρόνος 45 λεπτά
Αγιος Γεώργιος – Αγιος Αθανάσιος, απόσταση 2.9 χλμ χρόνος 1 ώρα
Αγιος Γεώργιος – Βορεινή Σπηλιά, απόσταση 1.3 χλμ χρόνος μισή ώρα

Η Ηρακλειά έχει έναν λιμένα, από τον οποίο συγκοινωνεί με τα πλησιέστερα νησιά και με γραμμή αγόνου με την Σύρο και τον Πειραιά. Κατά τη διάρκεια της καλοκαιρινής σεζόν, συνδέεται ακτοπλοικά και με τα γύρω νησιά όπου πραγματοποιούνται μονοήμερες κυρίως εκδρομές.

Στην Ηρακλειά και ειδικότερα στον όρμο του Αγίου Γεωργίου, τον Ιούνιο του 2007 εγκαταστάθηκε η πρώτη στον κόσμο αυτόματη πλωτή ανεμογεννήτρια, που με συνδυασμό φωτοβολταικών αποτελεί ταυτόχρονα μονάδα αφαλάτωσης. Η μονάδα αυτή που φέρει το Ελληνικό όνομα Υδριάδα, παράγει ενέργεια από ανανεώσιμη πηγή χωρίς να μολύνει το περιβάλλον, δίνοντας την ιδανικότερη λύση στην λειψυδρία που μαστίζει κυρίως τους θερινούς μήνες το νησί.




Ηρακλειά Ιστορία

Ηρακλειά

Η Ηρακλειά ή Αρακλειά και κατά το Μεσαίωνα Ηρακλείτσα, διατηρεί το όνομά της από αρχαιοτάτων χρόνων. Τα αξιόλογα αρχαιολογικά ευρήματα τα οποία βρίσκονται τώρα σε μουσεία μαρτυρούν ότι η Ηρακλειά είχε σημαντική ανάπτυξη από το 3.200-1000 π.Χ. όταν ήκμασε ο Κυκλαδικός Πολιτισμός.

Σύμφωνα με ένα μύθο, η δημιουργία των Κυκλάδων και συγκεκριμένα της Ηράκλειας, αποδίδεται στον θεό Ποσειδώνα. Λέγεται ότι ο θεός της θάλασσας μεταμόρφωσε σε νησίδες τις νύμφες Κυκλάδες για να τις τιμωρήσει επειδή τον είχε εξοργίσει η συμπεριφορά τους.

Κατά την πρωτοκυκλαδική περίοδο (3η χιλιετία πχ) έχει διαπιστωθεί η ύπαρξη δύο μικρών οικισμών στο νησί, στις θέσεις Κάμπος Αγίου Αθανασίου και Αγιος Μάμας, των οποίων οι κάτοικοι ασχολούνταν με τη γεωργία, την κτηνοτροφία και την αλιεία. Στον Αγιο Μάμα έχει εντοπιστεί και το νεκροταφείο του οικισμού, με κιβωτιόσχημους τάφους, όπου βρέθηκαν πήλινα αγγεία και μαρμάρινα ειδώλια. Στο ακρωτήριο του Αγίου Γεωργίου, βρέθηκε και μία λεπίδα οψιανού που προέρχεται από την Μήλο. Από αυτό συμπεραίνουμε την μικρή συμμετοχή του νησιού στις εμπορικές δραστηριότητες της πρωτοκυκλαδικής περιόδου, κατά την ανάπτυξη των θαλάσσιων εμπορικών δρόμων και την άνθιση της ναυσιπλοίας.

Στους ιστορικούς χρόνους, και ιδιαίτερα κατά την Ελληνιστική περίοδο (4ος – 2ος πχ) υπάγεται η οχυρή θέση Κάστρο, κοντά στο Λιβάδι. Το οχυρό διαθέτει εντυπωσιακούς ψηλούς τετράγωνους πύργους και στο εσωτερικό του διακρίνονται ίχνη κατοίκησης επί πολλές και διαδοχικές περιόδους των ιστορικών χρόνων (Ελληνιστική, Ρωμαική) Στο εσωτερικό του οχυρού βρισκόταν ναός του Δία και ιερό της θεάς Τύχης (Τυχαίο) Η συνεχής κατοίκηση της Ηρακλειάς στην διάρκεια των ιστορικών χρόνων αποδεικνύεται άλλωστε από τα διάσπαρτα αρχαιολογικά ευρήματα σε πολλά σημεία του νησιού.

Κατά τον 16ο αιώνα, η Ηρακλειά, με το όνομα Ηρακλείτσα, αποτελούσε εκκλησιαστικά μέρος της πατριαρχικής εξαρχίας. Ο πατριάρχης Κωνσταντινούπολης Ματθαίος Β παραχώρησε τη νήσο στον πρωτοκανόναρχο της μεγάλης Εκκλησίας Μιχαήλ. Την παραχώρηση αυτή επικύρωσε τον Φεβρουάριο του 1602 ο αμέσως επόμενος πατριάρχης Νεόφυτος Β από την Αθήνα. Το 1646 η νήσος περιήλθε στην τότε αρχιεπισκοπή Σίφνου, μαζί με τα νησιά Αμοργός, Πολύκανδρος (η σημερινή Φολέγανδρος) Ανάφη, Νιός (σημερινή Ιος) Μύκονος, Σέριφος, Σίκινος και Αστυπάλαια.

Κατά τους νεότερους χρόνους και συγκεκριμένα στη διάρκεια της Οθωμανικής περιόδου, τα στοιχεία υποδηλώνουν πως οι κλειστοί και δυσπρόσιτοι ορμίσκοι του νησιού αποτέλεσαν ιδανικά κρησφύγετα πειρατών που λυμαίνονταν το Αιγαίο. Η δραστηριότητα των πειρατών εκείνη την περίοδο καθόριζε σε μεγάλο βαθμό την καθημερινή ζωή και τις συνήθειες των κατοίκων του μικρού νησιού. Προς το τέλος του 18ου αιώνα και μέχρι το 1826 το μεγαλύτερο τμήμα του νησιού μετατράπηκε σε χέρσες εκτάσεις κι ελάχιστα χωράφια ήταν καλλιεργήσιμα (μετόχια) για τις ανάγκες των μοναχών του μοναστηριού της Χοζοβιώτισσας της Αμοργού ή και εκτάσεις για τη βοσκή των ποιμνίων τους, διότι η Ηρακλειά ανήκε στην ιδιοκτησία του μοναστηριού.

Το έτος 1826 άρχισε η παράνομη εποίκηση μερικών κατοίκων της Αιγιάλης Αμοργού οι οποίοι άρχισαν να εκχερσώνουν το νησί. Το 1831 όμως, το μοναστήρι επιτρέπει και σε άλλους Αιγιαλίτες να έλθουν στην Ηρακλειά και υπογράφει μαζί τους συμβόλαιο δεκαετούς διάρκειας, με δικαίωμα κατοχής και εκμετάλλευσης της γης και κατανομής των προιόντων κατά 50%

Μετά την επανάσταση του 1821 εντάχθηκε στο νεοσύστατο Ελληνικό κράτος, όπως και τα υπόλοιπα νησιά των Κυκλάδων. Το 1941 στο πλαίσιο της κατοχής των Ελληνικών εδαφών από τις δυνάμεις του Αξονα, η Ηρακλειά αρχικά υπαγόταν στην Ιταλική διοίκηση, ενώ μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας, το 1943 το νησί γνώρισε την Γερμανική κατοχή εως την απελευθέρωσή του το 1944




Ηρακλειά Πληροφορίες

Ηρακλειά

Η Ηρακλειά είναι το δυτικότερο νησί του συμπλέγματος των μικρών ανατολικών Κυκλάδων με επιφάνεια 18078 τχ Βρίσκεται στα νότια της Νάξου και απέχει 18 ναυτικά μίλια από την Χώρα της Νάξου (περίπου 1 ώρα και 15 λεπτά με το πλοίο της γραμμής) και 2.5 ναυτικά μίλια από τα νότια ακρωτήρια Γαιτάνι και Κατωμέρι της Νάξου. Η Ηρακλειά έχει 151 κατοίκους και αποτελείται από δύο οικισμούς: την Παναγία ή Χώρα και τον Αγιο Γεώργιο όπου βρίσκεται το λιμάνι του νησιού.

Η Ηρακλειά προσφέρεται για ηρεμία και χαλάρωση. Δεν έχει έντονη νυκτερινή ζωή, αλλά οι επισκέπτες μπορούν να απολαύσουν ήσυχους περιπάτους ή καταδύσεις για να θαυμάσουν τον πλούσιο βυθό.

Το λιμάνι διαθέτει πόσιμο νερό για την εξυπηρέτηση των επιβατών των σκαφών που το προσεγγίζουν. Το νησί διαθέτει επίσης ελικοδρόμιο. Στην Ηρακλειά δεν υπάρχει σταθμός βενζίνης ούτε τραπεζική εξυπηρέτηση.

Οι περισσότεροι κάτοικοι του νησιού ασχολούνται με την κτηνοτροφία και την γεωργία και το νησί φημίζεται για τα νόστιμα παραδοσιακά του τυριά, τα κρέατα (κατσίκι, αρνί και χοιρινό), την φάβα και το θυμαρίσιο μέλι εξαιρετικής ποιότητας. Τους θερινούς μήνες αρκετοί κάτοικοι της Ηρακλειάς ασχολούνται με τον τουρισμό.

Ο οικισμός Αγιος Αθανάσιος τα τελευταία χρόνια έχει ερημωθεί και την θέση των σπιτιών πήραν οι στάνες και τα ζώα για την κτηνοτροφική δραστηριότητα του νησιού.

Η Ηρακλειά έχει σχήμα ρομβοειδές, με μια βόρεια απόληξη που καταλήγει στο ακρωτήριο Μεγάλη Πούντα, σε αντιδιαστολή με το νοτιότερο των ανατολικών ακτών ακρωτήριο Μικρή Πούντα, όπου και ο όρμος Τουρκαύλακο ή Αγίου Γεωργίου. Αλλοι όρμοι στην ίδια πλευρά είναι το Λιβάδι, απέναντι από το οποίο βρίσκεται η νησίδα Βενέτικο και νοτιότερα βρίσκεται ο ορμίσκος Τουρκοπήγαδο. Δυτικά βρίσκεται ο ορμίσκος της Αλημνιάς, απέναντι από το οποίο βρίσκονται οι βραχονησίδες Μικρός και Μεγάλος Αβέλας, (Αβελονήσια) και βορειοδυτικά οι όρμοι Βουρκαριά, του Σμυρνιού το Αυλάκι και βορειότερα ο ορμίσκος Βορεινή Σπηλιά.

Στον ορμίσκο της Αλημνιάς υπάρχει βυθισμένο σε μικρό βάθος (περίπου 6 μέτρα) ένα αεροπλάνο του Β Παγκοσμίου πολέμου.

Γενικά είναι λοφώδης νήσος με ψηλότερη κορυφή του Πάπα, που έρχεται σχεδόν κάθετα προς τη θάλασσα σχηματίζοντας κάθετους βράχους με απρόσιτα μικροσπήλαια. Στους πρόποδες αυτού βρίσκεται η θέση Μέριχας όπου υφίστανται δύο πηγές. Στους βορειοδυτικούς πρόποδες του Πάπα βρίσκονται δύο αξιόλογα σπήλαια, το μεγαλύτερο των οποίων είναι του Αγίου Ιωάννη, καλούμενο και σπήλαιο Αη Γιάννη, που κοσμείται και με σταλακτίτες.

Στην Ηρακλειά έχουν εντοπιστεί επίσης κοιτάσματα σμύριδας και ορυκτού σιδήρου και πολλές πηγές γλυκού ύδατος. Η πρώτη γεωλογική έρευνα της νήσου έγινε από τον Παπαβασιλείου, ο οποίος δημοσίευσε τα αποτέλεσμα των ερευνών του το 1907 στο περιοδικό Αρχιμήδης. Σύμφωνα με αυτόν, η Ηρακλειά αποτελείται στο μεγαλύτερο μέρος της από κρυσταλλοφυείς σχιστόλιθους που εναλλάσσονται με παχιές στοιβάδες μαρμαρυγιακού και αμφιβολικού σχιστόλιθου και μαρμάρου. Τα πετρώματα αυτά βρίσκονται εμπτυγμένα μέσα σε ρηξιγενείς λεκάνες, ενώ προς την βόρεια ακτή φέρονται άπτυκτα ως ανοικτόχρωμα αποθέματα (ασβεστολιθικού ψαμμίτη) με νεογενή σχετικά ηλικία.

Η καλλιεργήσιμη γη, έφθανε άλλοτε, (1960) τα 1000 περίπου στρέμματα. Ετσι, ανάλογη ήταν και η παραγωγή σε δημητριακά, καπνό και όσπρια, καθώς και σε τυρί, μυζήθρα και μέλι.

Είναι αξιοσημείωτο ότι το νησί, παρά τη μικρή του έκταση, χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα πλούσια βιοποικιλότητα. Τα πουλιά είναι ο τομέας της πανίδας που έχει μελετηθεί περισσότερο στην Ηρακλειά. Μέχρι το τέλος του 2010 είχαν καταγραφεί 175 είδη πουλιών, αρκετά εκ των οποίων απειλούμενα και προστατευόμενα σε παγκόσμιο επίπεδο. Από αυτά τα 26 ήταν αρπακτικά.

Ο κύριος λόγος για τον οποίο η Ηρακλειά είναι κατάλληλη για καταφύγιο των αρπακτικών, είναι οι απότομοι, κατακόρυφοι γκρεμοί, στους οποίους, λόγω της έντονης διάβρωσης που έχουν υποστεί, έχουν δημιουργηθεί κατάλληλες θέσεις για το φώλιασμα των αρπακτικών. Τα πιο σημαντικά αρπακτικά που συναντάμε στην Ηρακλειά είναι το όρνιο, ο Μαυροπετρίτης και ο Σπιζαετός.

Στην Ηρακλειά υπάρχουν οι οικισμοί Αγιος Γεώργιος που βρίσκεται στον ομώνυμο όρμο, απο όπου είχε πάρει το όνομα κατά καιρούς και η νήσος, ο οικισμός Παναγιά, πρωτεύουσα της νήσου, που βρίσκεται στους πρόποδες του Πάπα και ο οικισμός Αγιος Αθανάσιος που βρίσκεται στο δυτικό μέρος του νησιού. Στον όρμο Λιβάδι αναπτύχθηκε μικρός οικισμός παρά τον περίβολο παλαιού φρουρίου καλούμενο Κάστρο. Η πρωτεύουσα Παναγιά συνδέεται με ασφαλτοστρωμένο δρόμο μήκους 4.5 χλμ. με το λιμάνι του Αγίου Γεωργίου. Ενας άλλος ασφαλτοστρωμένος επίσης δρόμος, συνδέει την Παναγιά με την παραλία Τουρκοπήγαδο μήκους 2.5 χλμ. περίπου.

Τα ονόματα των οικισμών προέρχονται από τις ομώνυμες εκκλησίες που έχουν ανεγερθεί σε αυτούς, ιδιαίτερα εκείνη του οικισμού Παναγιάς είναι αφιερωμένη στα εισόδια της Παναγίας. Οι εργασίες ανέγερσης ξεκίνησαν για να γίνουν το 1919 έως το 1930 αλλά τελικά ολοκληρώθηκαν στη δεκαετία του 1980 Αντίθετα, ο ναός του Αγίου Γεωργίου, του ομώνυμου οικισμού, είναι παλαιότερος, φέρεται να χτίστηκε το 1834 και και να ανακαινίσθηκε το 1987

Στην Ηρακλειά λειτουργεί δημοτικό σχολείο και νηπιαγωγείο. Κατά το διδακτικό έτος 2017 – 2018 στο δημοτικό σχολείο φοιτούσαν 3 μαθητές ενώ στο νηπιαγωγείο 2 μαθητές.




Ηρακλειά Irakleia

Ηρακλειά