Κυπαρισσία Αξιοθέατα

Κυπαρισσία

Η Κυπαρισσία έχει άριστη ρυμοτομία και διαθέτει όλες τις ανέσεις μιας σύγχρονης πόλης. Είναι παράλληλα αγροτικό και εμπορικό κέντρο.

Η πόλη είναι χωρισμένη στην παλαιά Ανω Πόλη, η οποία έχει κηρυχθεί παραδοσιακός διατηρητέος οικισμός και στη Νέα Πόλη ή Κάτω Πόλη, μια πρόσφατα χτισμένη περιοχή που φθάνει μέχρι την ακτή. Στην Ανω Πόλη υπάρχουν πολλά διάσπαρτα ιστορικά μνημεία που μαρτυρούν την ιστορία της, όπως το Κάστρο της Αρκαδιάς, η πλατεία της Αρκαδιάς με τον πλάτανο και τις Κρήνες στην είσοδο του κάστρου, τα Δημόσια Λουτρά (Χαμάμ) τα καλντερίμια και άλλα. Η Κάτω Πόλη είναι μία σύγχρονη πόλη με ελάχιστα παραδοσιακά στοιχεία.

Το μεγαλύτερο μέρος των καλλιεργήσιμων εκτάσεων του δήμου καλύπτεται από ελαιώνες. Στις αμμουδιές του Κυπαρισσιακού κόλπου, βρίσκεται ο δεύτερος, μετά την Ζάκυνθο, βιότοπος αναπαραγωγής της θαλάσσιας χελώνας Καρέτα Καρέτα.

Στην κωμόπολη λειτουργούν τραπεζικά υποκαταστήματα, ταχυδρομείο, διάφορα ιατρεία, κέντρο υγείας, δημοτικά σχολεία, καθώς και Γυμνάσιο και Λύκειο. Η πόλη είναι επίσης έδρα αρκετών πολιτιστικών, αναπτυξιακών και αθλητικών σωματείων.

Στην Κυπαρισσία εκτός από τις κατοικίες, υπάρχει κεντρική αγορά, καθώς και διάφορα εμπορικά καταστήματα, φαρμακεία, φούρνοι, παραδοσιακά καφενεία γύρω από την κεντρική πλατεία της και άλλους κεντρικούς δρόμους. Επίσης, καφέ, εστιατόρια, μπαρ, ταβέρνες, σούπερ μάρκετ, βενζινάδικα, βουλκανιζατέρ, καταστήματα διαφόρων μηχανολογικών εφοδίων και αγροτικών εργαλείων, που βρίσκονται σε διάφορα κεντρικά σημεία και τις οδικές αρτηρίες της κωμόπολης. Από αθλητικές υποδομές υπάρχουν γήπεδο, κλειστό γυμναστήριο και κολυμβητήριο ολυμπιακών προδιαγραφών.

Ο πολιούχος άγιος της Κυπαρισσίας είναι ο Αγιος Αθανάσιος ο Νέος, ο θαυματουργός επίσκοπος Χριστιανουπόλεως, ο οποίος τιμάται στις 17 Μαίου. Οι πλέον σημαντικές εκκλησίες της Κυπαρισσίας είναι ο ιερός ναός Αγίας Τριάδας στην Ανω Πόλη, ο ιερός καθεδρικός ναός του Αγίου Αθανασίου και ο ιερός ναός της Ευαγγελιστρίας.

Η Κυπαρισσία διαθέτει από το 2012 μια από τις πλέον σύγχρονες μονάδες βιολογικού καθαρισμού. Ως εκ τούτου η θάλασσα και οι παραλίες του Κυπαρισσιακού κόλπου, είναι από της πλέον καθαρές, βραβευμένες κάθε χρόνο με γαλάζια σημαία.

Στην Κυπαρισσία έχει την έδρα της και η Κοινωφελής Επιχείρηση Παιδείας, Πολιτισμού, Αλληλεγγύης, Περιβάλλοντος, με δράσεις που στοχεύουν στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των πολιτών, όπως, Εικαστικό Εργαστήρι, Τμήμα Εκμάθησης Μουσικών Οργάνων, Σχολή Τέχνης, Οργάνωση Πολιτιστικών Εκδηλώσεων.

Το Διεθνές Φεστιβάλ Παράδοσης, το οποίο ξεκίνησε για πρώτη φορά το 2004 αποτελεί δημιούργημα του Μορφωτικού Πολιτιστικού Συλλόγου Κυπαρισσίας. Διαρκεί πέντε ημέρες και αποσκοπεί στη βελτίωση της γνώσης για τον πολιτισμό και την ιστορία των λαών, καθώς και για την ενθάρρυνση των πολιτιστικών συνεργασιών σε διεθνές επίπεδο.

Η δημοτική βιβλιοθήκη Κυπαρισσίας, στεγάζει περίπου 13000 βιβλία και ιδρύθηκε το 1970 Κατά το παρελθόν είχε σημαντική επιμορφωτική δραστηριότητα, αλλά σήμερα δεν λειτουργεί λόγω έλλειψης χώρου στέγασης.

Το Λαογραφικό μουσείο Κυπαρισσίας, το οποίο έχει ως στόχο την διατήρηση, προβολή και διαφύλαξη κάθε είδους παραδοσιακού υλικού ή πνευματικού δημιουργήματος των κατοίκων της Τριφυλίας, βρίσκεται στην Ανω Πόλη Κυπαρισσίας και κατά καιρούς φιλοξενούνται σε αυτό εκθέσεις, αλλά και διάφορες άλλες εκδηλώσεις στον προαύλειο χώρο του. Το Λαογραφικό Μουσείο Κυπαρισσίας, στεγάζεται στο αναπαλαιωμένο κτίριο του παλιού Επαρχείου. Στο κτίριο αυτό υπηρέτησε ως έπαρχος ο Χρηστάκης Παλαμάς και διέμεινε επίσης εκεί, για έναν περίπου χρόνο και ο αδερφός του Κωστής Παλαμάς, στο χρονικό διάστημα κατά το οποίο ήταν φοιτητής.

Στην Κυπαρισσία, αλλά και σε γειτονικά της χωριά, έχουν σημαντική δράση αρκετοί σύλλογοι και φορείς με ποικίλες πολιτιστικές δραστηριότητες.

Τα τοπικά έθιμα και τα πανηγύρια της Κυπαρισσίας διακρίνονται για την ιδιαιτερότητά τους. Καλοκαιρινές εκδηλώσεις και πανηγύρια, με ποικίλα προγράμματα, διοργανώνονται κάθε χρόνο στην κεντρική πλατεία της Κυπαρισσίας.

Ο σιδηροδρομικός σταθμός Κυπαρισσίας είναι ανενεργός σιδηροδρομικός σταθμός, ο οποίος βρίσκεται δίπλα στην σιδηροδρομική γραμμή Πάτρας – Κυπαρισσίας. Σε ανοιχτό χώρο του σταθμού εκτίθεται η ατμομηχανή της γραμμής Κυπαρισσίας – Πάτρας.

Σε ανακαινισμένο παλαιό οίκημα του Σταθμού στεγάζεται επίσης ο πολυχώρος πολιτισμού, το Τρενοτεχνείον ο Σταθμός, που ίδρυσε ο ηθοποιός Νίκος Καλογερόπουλος.

Το κάστρο της Κυπαρισσίας θεωρείται από τους κατοίκους της Τριφυλίας, ως το κόσμημα της Κυπαρισσίας. Λόγω της θέσης του, προσφέρει στον επισκέπτη μία ανεπανάληπτη θέα, όχι μόνο προς την πόλη, αλλά και προς όλη την γύρω περιοχή και τις ακτές του Ιονίου πελάγους.

Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία κάτοικοι αναφέρουν πως ο Οδυσσέας Ελύτης , ανέφερε πως η θέα του ηλιοβασιλέματος απο το συγκεκριμένο σημείο ήταν απο τις καλύτερες που έχει αντικρίσει στη ζωή του.

Σύγχρονοι μελετητές, με βάση το χτίσιμό του, πιστεύουν ότι το σημερινό διασωζόμενο κάστρο είναι κυρίως Φράγκικο κτίσμα, καθώς τέτοιου είδους κτίσματα εμφανίζονται μετά το 1204 – 1205 Το κάστρο δημιουργήθηκε πάνω από την αρχαία ακρόπολη του Κυπαρισσίεντα και τα ερείπια των προγενέστερων φρουρίων (αρχαίου και βυζαντινού) αφού ο αρχικός πυρήνας του κάστρου προυπήρχε του 13ου αιώνα και έχει ενσωματώσει σε αυτό το αρχαίο οικοδομικό υλικό.

Στα χρόνια της Βυζαντινής αυτοκρατορίας, το φρούριο της Κυπαρισσίας ανακαινίζεται στα πλαίσια της οργάνωσης ισχυρής αμυντικής θωράκισης των παράκτιων περιοχών. Στις 4 γωνίες του φρουρίου χτίζονται προπύργια, ένα εκ των οποίων, ο πύργος της ανατολικής πλευράς, διασώζεται και είναι γνωστός ως ο Πύργος του Ιουστινιανού.

Κατά την πρώιμη Βυζαντινή περίοδο, η Κυπαρισσία αλλάζει όνομα και αναφέρεται πλέον ως Αρκαδία ή Αρκαδιά, από τους πολλούς Αρκάδες που κατέφυγαν εκεί, κατά την διάρκεια των επιδρομών των Σλάβων. Από τότε και το παλαιό κάστρο των Γιγάντων αναφέρεται ως κάστρο της Αρκαδίας ή Κάστρο της Αρκαδιάς και στην συνέχεια διαδραματίζει σημαντικό ρόλο κατά την Φραγκοκρατία. Τις πρώτες δεκαετίες του 13ου αιώνα, στο κάστρο κυριαρχούν οι Ενετοί και οι Φράγκοι και παραμένει σε αυτούς για τους επόμενους δυο αιώνες. Από το 1430 εντάσσεται στο δεσποτάτο του Μορέως και το ελέγχουν και πάλι ως Βυζαντινό κάστρο οι Παλαιολόγοι ως και το 1459 – 1460 που περνά στα χέρια των Τούρκων, ενώ 10000 Αρκαδινοί υποχρεώνονται να μετοικήσουν στα Μικρασιάτικα παράλια.

Την περίοδο της πρώτης Τουρκοκρατίας (1459 – 1685) οι Τούρκοι πραγματοποιούν συμπληρωματική οχύρωση. Ακολουθεί η περίοδος της δεύτερης Ενετοκρατίας (1685 – 1715) Οι Ενετοί ξανάχτισαν τα γκρεμισμένα μέρη του κάστρου (πύργους και επάλξεις) τα οποία είχαν ανατινάξει οι Τούρκοι πριν το χάσουν και προσθέτουν νεώτερες οχυρώσεις, αλλά το κάστρο υπέστη νέες καταστροφές λίγο πριν την δεύτερη Τουρκοκρατία. Μετά τη ναυμαχία του Ναυαρίνου, το κάστρο της Αρκαδιάς απελευθερώθηκε. Το 1970 μέσα στο χώρο του κάστρου της Κυπαρισσίας χτίστηκε ένα υπαίθριο μικρό θέατρο, στο οποίο πραγματοποιήθηκαν και πραγματοποιούνται διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις, όπως θεατρικές παραστάσεις, αρχαίες τραγωδίες, μουσικές και ποιητικές βραδιές.

Σε κοντινές αποστάσεις από την κωμόπολη της Κυπαρισσίας βρίσκονται γνωστές παραλίες, όπως, η παραλία της Κυπαρισσίας, η παραλία του Αη Λαγούδη, η παραλία Σεργιάνι, η οργανωμένη παραλία Σανί , η παραλία Σάνι στον Πέτρινο Μύλο, η παραλία Καρτελά, η παραλία Γιαννίτσαινα και η παραλία της Τερψιθέας.

Ο Αθλητικός Ομιλος Κυπαρισσίας ιδρύθηκε το 1952 και δραστηριοποιείται στο άθλημα του ποδοσφαίρου, μετέχοντας στα τοπικά πρωταθλήματα της Μεσσηνίας.

Η Γυμναστική Αθλητική Ενωση Τριφυλίας Δίων ο Κυπαρισσεύς ιδρύθηκε το 1985 με έμφαση τον κλασσικό αθλητισμό και δραστηριοποιείται επίσης στα ομαδικά αθλήματα της καλαθοσφαίρισης και της πετοσφαίρισης.




Κυπαρισσία Ιστορία

Κυπαρισσία

Η ιστορία της Κυπαρισσίας είναι μεγάλη και συμβαδίζει με αυτήν της Πελοποννήσου. Το ξεκίνημά της χάνεται στα βάθη της προιστορίας. Κατά τα Ομηρικά χρόνια, η Κυπαρισσία ονομαζόταν Κυπαρισσίεντας και ανήκε στο βασίλειο της Πύλου, του βασιλιά Νέστορα. Αργότερα η περιοχή υποδουλώθηκε στην Αρχαία Σπάρτη μαζί με την υπόλοιπη Αρχαία Μεσσηνία.

Πολλοί ενδιαφέρθηκαν για τη στρατηγική θέση της πόλης ανά τους αιώνες. Στην θέση της αρχαίας Ακρόπολης χτίστηκε κάστρο κατά τα Βυζαντινά χρόνια, στην συνέχεια οι Τούρκοι και Φράγκοι κατακτητές ανακατασκεύασαν το φρούριο, κάνοντας τις απαραίτητες προσθήκες, δίνοντας του τη σημερινή του μορφή. Κατά την διάρκεια της Τουρκοκρατίας η Αρκαδιά, όπως ονομαζόταν τον Μεσαίωνα η Κυπαρισσία, είχε προνομιούχο θέση ως εμπορικό κέντρο της περιοχής. Το σημερινό της όνομα οφείλεται στον Οθωνα. Στην Κυπαρισσία ανακαλύφθηκαν τάφοι της κλασικής και Ρωμαικής εποχής, ενώ στην κορυφή του όρους Ψυχρό διασώζεται σήμερα το Φράγκικο κάστρο της.

Ο Κυπαρισσίεντας ανήκε στο βασίλειο της Πύλου, του βασιλιά Νέστορα. Μάλιστα ο Κυπαρισσίεντας συμμετείχε στον Τρωικό πόλεμο αποστέλλοντας 11 πλοία, υπό την διοίκηση του Νέστορα, σύμφωνα με τον Ομηρο.

Αργότερα η περιοχή του Κυπαρισσίεντα υποδουλώθηκε στους Σπαρτιάτες μαζί με την υπόλοιπη Μεσσηνία. Ο Κυπαρισσίεντας ήταν μια ακμάζουσα πολιτισμικά, οικονομικά και εμπορικά πόλη. Μάλιστα το 199 πχ έκοψε και δικό του νόμισμα.

Από το 2006 έχει διενεργηθεί σημαντικό σωστικό ανασκαφικό έργο στην περιοχή της Κυπαρισσίας, σε τρία κυρίως σημεία: την θέση Μούσγα, την θέση του Κάστρου (αρχαίας Ακρόπολης) και την θέση της παραλίας του αρχαίου Κυπαρισσίεντα.

Στην περιοχή Μούσγα, η σωστική ανασκαφική έρευνα έφερε στο φως ερείπια μεγάλης έπαυλης της υστερορωμαικής εποχής. Οι κτιριακές υποδομές περιλαμβάνουν λουτρικές και υδραυλικές εγκαταστάσεις, οι οποίες ανήκουν σε τρεις αλλεπάλληλες οικοδομικές φάσεις, που αρχίζουν από τον 1ο αιώνα πχ και διαρκούν ως και τις αρχές του 5ου αιώνα. Ο αρχαιολογικός χώρος περιλαμβάνει την έπαυλη και συγκρότημα κατοικιών που ανήκαν στον οικοδομικό ιστό του αρχαίου Κυπαρισσίεντα, ο οποίος αναπτύχθηκε γύρω από την αρχαία αγορά, με κομβικό σημείο το λιμάνι. Στα ευρήματα περιλαμβάνονται τμήματα αγγείων και διακοσμημένων λύχνων, χάλκινα νομίσματα και άλλα.

Το 2007 διενεργήθηκε σωστική ανασκαφή στις δυτικές υπώρειες του κάστρου της Κυπαρισσίας, όπου και αποκαλύφθηκαν θεμέλια κτιρίου, πιθανότατα κατοικία, η αρχαιότερη φάση της οποίας ανάγεται στους ύστερους Ελληνιστικούς και τους πρώιμους Ρωμαικούς χρόνους (1ος αιώνας πχ – 1ος αιώνας) ενώ φαίνεται ότι συνέχισε να είναι σε χρήση έως την ύστερη Ρωμαική εποχή (3ος – 4ος αιώνας)

Το 2010 σε εργασίες για την θεμελίωση ξενοδοχειακής μονάδας στην παραθαλάσσια περιοχή βόρεια του λιμανιού της Κυπαρισσίας, διενεργήθηκε σωστική ανασκαφή στην παραλία, η οποία αποκάλυψε εκτεταμένο συγκρότημα κατοικιών, τμήμα του αρχαίου παράλιου οικισμού, η κατοίκηση του οποίου άρχισε από τους ύστερους Ελληνιστικούς χρόνους (2ος αιώνας πχ) και συνεχίστηκε έως την ύστερη Ρωμαική εποχή (4ος αιώνας) Στα ευρήματα περιλαμβάνονται αγκίστρια και βελόνες για το ράψιμο των διχτυών, ένδειξη ότι η κύρια ασχολία των κατοίκων του οικισμού ήταν η αλιεία, καθώς επίσης πληθώρα κεραμικών, νομισμάτων και άλλων αντικειμένων της καθημερινής ζωής των κατοίκων του αρχαίου Κυπαρισσίεντα.

Κατά την Βυζαντινή εποχή, στη θέση της αρχαίας Ακρόπολης του Κυπαρισσίεντα χτίστηκε το κάστρο της Αρκαδίας, γνωστό και ως κάστρο των Γιγάντων ή κάστρο της Αρκαδιάς. Μάλιστα, ο ένας από τους πύργους του κάστρου αυτού έμεινε γνωστός ως πύργος του Ιουστινιανού. Την περίοδο αυτή όμως, η Κυπαρισσία, όπως και η Πάτρα και άλλες πόλεις και μικρότεροι οικισμοί της δυτικής Πελοποννήσου, παρουσιάζουν πληθυσμιακή μείωση.

Κατά την ιστορικό Αννα Αβραμέα, στην μελέτη της για την παλαιοχριστιανική και πρωτοβυζαντινή Πελοπόννησο, συγκρίνοντας τους οικισμούς που αναφέρονται στην Tabula Peutingeriana του 4ου αιώνα, με αυτούς που περιλαμβάνει ο κατάλογος του Συνέκδημου του Ιεροκλέους, του 6ου αιώνα, διαπιστώνεται ότι το κεντρικό και δυτικό τμήμα της Πελοποννήσου γίνεται προοδευτικά ασθενέστερο, δηλαδή εξαφανίζονται από τα μέρη αυτά οι περισσότεροι μικροί οικισμοί, ενώ αντίθετα το ανατολικό τμήμα ενισχύεται. Αυτή η κλίση προς τα ανατολικά, που ανιχνεύεται τόσο νωρίς, δικαιολογείται από την στροφή του τόπου προς τις νέες πολιτικές κατευθύνσεις της αυτοκρατορίας, οι οποίες υπαγορεύονται από την ίδρυση της Κωνσταντινούπολης. Σύμφωνα επίσης με τον Συνέκδημο, η Κυπαρισσία, τον 6ο αιώνα, περιλαμβανόταν ανάμεσα στις 79 πόλεις της βυζαντινής επαρχίας Ελλάδος, η οποία αποτελούσε διοικητική συνέχεια της προηγούμενης Ρωμαικής επαρχίας Αχαίας και η οποία διοικείτο από ανθύπατο, με έδρα την Κόρινθο.

Την περίοδο του Μεσαίωνα, μεταξύ 1262 – 1432 η Κυπαρισσία, αναφερόμενη τότε ως Αρκαδία ή Αρκαδιά αποτέλεσε την έδρα της βαρωνίας της Αρκαδίας. Η βαρωνία αυτή ήταν ένα κρατίδιο υποτελές στο πριγκιπάτο της Αχαίας που ιδρύθηκε το 1261 – 1262 από τον πρίγκιπα Γουλιέλμο Β Βιλλαρδουίνο. Αρχικά, η πόλη της Αρκαδίας αποτελούσε τμήμα των προσωπικών κτήσεων του πρίγκιπα και σχηματίστηκε ως αποζημίωση για τον Βιλαίν Α ντ Ωλναί μετά την βυζαντινή ανάκτηση της Κωνσταντινούπολης από την Λατινική αυτοκρατορία το 1261 Η κατοικία του βαρώνου ήταν το επισκευασμένο αρχαίο κάστρο της Αρκαδίας.

Η ιστορία της περιόδου αυτής είναι ιδιαίτερα πλούσια. Η βαρωνία της Αρκαδίας ήταν και το τελευταίο υπόλειμμα του πριγκιπάτου της Αχαίας που υπέκυψε, το 1432 στους Βυζαντινούς δεσπότες του Μορέως. Μετά την κατάκτηση της Πάτρας και της Χαλανδρίτσας το 1429 – 1430 που σήμανε και την ντε φάκτο κατάλυση του πριγκιπάτου, ο τελευταίος πρίγκιπας, Κεντυρίων Β Ζαχαρίας, κράτησε μόνο την Αρκαδία ως προσωπικό του φέουδο. Μετά το θάνατό του το 1432 όμως, ο Δεσπότης Θωμάς Παλαιολόγος, καίτοι γαμπρός του Ζαχαρία, κατέλαβε την βαρωνία και φυλάκισε την χήρα του Ζαχαρία και πεθερά του, η οποία και πέθανε στη φυλακή.

Κατά την διάρκεια της Τουρκοκρατίας η Αρκαδιά, είχε προνομιούχο θέση ως εμπορικό κέντρο της περιοχής και το κάστρο της φυλασσόταν από φρουρά 300 Αλγερινών.

Κατά την δεύτερη περίοδο των Ενετών, έγινε η πρώτη επίσημη απογραφή στην Πελοπόννησο στην οποία αναφέρεται ότι το 1689 η Κυπαρισσία (Αρκαδία ή Αρκαδιά) είχε 745 κατοίκους. Ο οικισμός αναφέρεται επίσης σε διάφορες απογραφές των Βενετών Προνοητών της γαληνοτάτης δημοκρατίας της Βενετίας, οι οποίες έγιναν στο χρονικό διάστημα της τριακονταετίας (1683 – 1684 – 1715) κατά την οποία οι Βενετοί κατείχαν την Πελοπόννησο. Η Αρκαδία (Arcadia Quattro Borghi) ανήκε το 1689 στην επαρχία της Αρκαδίας (ή Αρκαδιάς, δηλαδή την περιοχή της σημερινής Κυπαρισσίας) η οποία ήταν μια από τις 4 επαρχίες, στις οποίες χωριζόταν τότε το διαμέρισμα της Μεθώνης (επαρχία Φαναριού, επαρχία Αρκαδιάς, επαρχία Ναβαρίνου και επαρχία Μεθώνης)

Ο μεγάλος και καταστροφικός σεισμός που έγινε στις 15 Αυγούστου 1886 τραυμάτισε την κωμόπολη, όπως και τα γειτονικά Φιλιατρά, με αποτελέσματα καταστροφικά, τόσο στην οικονομία της, όσο και στην γενικότερη ζωή των κατοίκων της, αλλά συνέβαλε ταυτόχρονα και στην εκ νέου ανοικοδόμησή της.

Στα τέλη του 19ου αιώνα και τις αρχές του 20ου αιώνα, η περιοχή της Κυπαρισσίας, όπως και οι γειτονικές περιοχές του Πύργου, των Φιλιατρών και των Γαργαλιάνων, άκμασαν οικονομικά με την άνθιση του εμπορίου και την καλλιέργεια της σταφίδας και τις μεγάλες εξαγωγές της στην Ιταλία και γενικότερα στην Ευρώπη. Η ευρύτερη περιοχή της Τριφυλίας, διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην παραγωγή της σταφίδας, κατά το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα ως και τις αρχές του 20ου αιώνα, καθώς η σταφιδοκαλλιέργεια εξελίσσεται σταδιακά σε μονοκαλλιέργεια.

Σύμφωνα με την ιστορικό Καίτη Αρώνη Τσίχλη, μετά το άνοιγμα της Γαλλικής αγοράς (1878 και εξής) όλη η εθνική οικονομία εξαρτάται από την εξαγωγή του χρυσοφόρου προιόντος (που αντιπροσωπεύει πάνω από το μισό των συνολικών εξαγωγών της χώρας) Γύρω από την καλλιέργεια και το εμπόριο της σταφίδας ζει και αναπτύσσεται ένας ολόκληρος κόσμος, η κοινωνία της σταφίδας. Στα μεγάλα αστικά κέντρα, όπως η Πάτρα ­ κατ εξοχήν πόλη λιμάνι, που οργανώνει την παραγωγή του προιόντος και ελέγχει τις εξαγωγές ­ ή ο Πύργος, αλλά και στα χωριά και στις κωμοπόλεις, όπως Ξυλόκαστρο, Λεχαινά, Γαργαλιάνοι, Φιλιατρά, όλη η ζωή και οι δραστηριότητες των κατοίκων καθορίζονται από την σταφίδα. Μια ολόκληρη αλυσίδα επαγγελμάτων, από τους σταφιδοπαραγωγούς και τους σταφιδεμπόρους, τους τραπεζίτες, τους μεσίτες, τους παραγγελιοδόχους, τους ασφαλιστές και τους δικηγόρους, ως τους φορτωτές, τους μαουνιέρηδες και τους εργάτες κατασκευής κιβωτίων, ζει, ευημερεί και πλουτίζει χάρη στην σταφίδα.

Το λιμάνι της Κυπαρισσίας, όπως και τα λιμάνια των Φιλιατρών (η Αγία Κυριακή και ο Αγριλος) και των Γαργαλιάνων (η Μαραθόπολη) αλλά και η σιδηροδρομική γραμμή των ΣΠΑΠ με αφετηρία τον σιδηροδρομικό σταθμό Κυπαρισσίας, θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην μεταφορά της σταφίδας, αλλά και άλλων προιόντων της ευρύτερης περιοχής της Τριφυλίας, όπως το ελαιόλαδο, το κρασί και το αλάτι, προς τα μεγάλα εμπορικά κέντρα. Μετά το 1925 ενεργό ρόλο είχε επίσης στην ευρύτερη περιοχή της Τριφυλίας και ο Αυτόνομος Σταφιδικός Οργανισμός (ΑΣΟ)

Η Κυπαρισσία περιλαμβάνεται στις πόλεις οι οποίες υπέστησαν καταστροφές και είχαν θύματα κατά την διάρκεια της Κατοχής, αλλά και κατά την διάρκεια του εμφυλίου πολέμου.

Προσωπικότητες:

  • Απολλοφάνης ο Κυπαρίσσιος ή Απολλώνιος (1ος αιώνας πχ) αρχαίος ολυμπιονίκης
  • Δίων ο Κυπαρίσσιος (1ος αιώνας πχ) αρχαίος ολυμπιονίκης
  • Χαράλαμπος Αλεβιζόπουλος, αγωνιστής της επανάστασης του 1821
  • Κούλα Μαραγκοπούλου (1910 ή 1913 – 1997) ζωγράφος
  • Φώτης Κόντογλου (1895 – 1965) λογοτέχνης και ζωγράφος
  • Ντίνος Ηλιόπουλος (1915 – 2001) ηθοποιός. Γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια από Ελληνες γονείς, η καταγωγή του πατέρα του ήταν από την Κυπαρισσία.
  • Ιωάννης Πετρόμπεη Μαυρομιχάλης (1804 – 1825) αγωνιστής του 1821 και γιος του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη. Γεννήθηκε στην Μάνη, τραυματίστηκε στις 14 Απριλίου 1825 κατά τη μάχη του Νεοκάστρου της Πύλου και πέθανε λίγο αργότερα στην Κυπαρισσία.



Κυπαρισσία Πληροφορίες

Κυπαρισσία

Η Κυπαρισσία είναι κωμόπολη στα βορειοδυτικά του νομού Μεσσηνίας. Στην τελευταία απογραφή πληθυσμού που έγινε το 2011 η Κυπαρισσία είχε 7728 κατοίκους. Η Κυπαρισσία είναι το γεωργικό και εμπορικό κέντρο της επαρχίας Τριφυλλίας.

Είναι χτισμένη σε αμφιθεατρική θέση, καθώς απλώνεται από τους πρόποδες του όρους Αιγάλεω, επίσης γνωστό με το όνομα Ψυχρό, έως τα νερά του Ιονίου Πελάγους, δηλαδή σε υψόμετρο από 0 εως 116 μέτρα. Απέχει 255 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από την Αθήνα, 63 χιλιόμετρα νότια από τον Πύργο Ηλείας, 100 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από την Τρίπολη, 67 χιλιόμετρα βορειοδυτικά από την Καλαμάτα και 74 χιλιόμετρα βόρεια από την Μεθώνη.

Το όνομά της, η Κυπαρισσία το οφείλει κατα άλλους μεν στα πολλά κυπαρίσσια, σαν δάση γύρω της, στη χαραυγή της ιστορίας της, κατα άλλους δε στον Κυπάρισσο. Αυτός ήταν γιος του Μινύα.

Ο μύθος πάντα, θέλει τον Κυπάρισσο, καλό κυνηγό και φίλο του θεού της μουσικής και του φωτός, του Απόλλωνος. Κάποτε στο κυνήγι του, σκότωσε ένα ελάφι. Και από τότε, μελαγχόλησε. Πριν να πεθάνει, τον λυπήθηκαν οι θεοί και άκουσαν τις παρακλήσεις του. Τον έκαναν κυπαρίσσι. Και πολλά ήταν τα κυπαρίσσια την εποχή εκείνη στην Κυπαρισσία, στην πόλη δηλαδή που λατρευόταν ο θεός φίλος του Κυπάρισσου, ο Απόλλων.

Στην Κυπαρισσία λατρευόταν τότε πλην του Απόλλωνος και η θεά της σοφίας, η Αθηνά. Είχε και την επωνυμία Κυπάρισσος ή Κυπαρίσσια Αθηνά, της οποίας μάλιστα ο ναός βρισκόταν στη θέση του σημερινού ναού της Αγίας Τριάδας (λέγεται ότι η Αγία Τράπεζα του ναού στηρίζεται πάνω στα απομεινάρια μιας κολόνας του αρχαίου) Ο ναός του Απόλλωνος πρέπει να ήταν εκεί που είναι σήμερα το παλαιοκτισμένο εκκλησάκι του καβαλάρη Αη Γιώργη, κοντά στην είσοδο του σιδηροδρομικού σταθμού. Επίσης λατρευόταν και ο θεός Διόνυσος.

Αναζητώντας τις ρίζες, βρίσκουμε τις πρώτες αναφορές για την Κυπαρισσία στους στίχους του Ομήρου. Ο μεγάλος ταξιδευτής και γεωγράφος της αρχαιότητας Παυσανίας πέρασε από τον Κυπαρισσίεντα και έκανε αναφορές, μεταξύ άλλων και στη Διονυσιάδα πηγή (σημερινό Αη Λαγούδη) στην παραλία της πόλης.




Κυπαρισσία Kiparissia

Κυπαρισσία