Γρεβενά Ιστορία

Γρεβενά

Η πόλη των Γρεβενών χτίστηκε ακριβώς πλάι στις θέσεις δυο αρχαίων Rωμαικών οικισμών, από τους οποίους ο ένας βρισκόταν δυτικά (στο ύψωμα Μπούσιου Μύλος) και ο άλλος ανατολικά (στην ράχη Αγιος Αθανάσιος) από τα τελευταία σπίτια της σημερινής πόλης.

Επίσης, λείψανα ενός άλλου αρχαίου οικισμού, με διάρκεια ζωής από τα προιστορικά ως τα Ρωμαικά χρόνια, επισημάνθηκαν στο ύψωμα Τούμπα, που βρίσκεται σε απόσταση μόλις τριών χιλιομέτρων βόρεια από τα Γρεβενά. Κομμάτι της αρχαίας Ελιμείας και κοιτίδα των Δωριέων, η περιοχή διέγραψε δημιουργική πορεία έντονης πολιτιστικής, κοινωνικής και ιστορικής ζωής.

Τα Γρεβενά αναφέρονται για πρώτη φορά σε κείμενο με το όνομα Γριβάνα από τον Κωνσταντίνο τον Πορφυρογέννητο (905 – 953) Το όνομα συναντιέται σε γραπτές και προφορικές πηγές με τις παραλλαγές Γραιβινό, Γρεβενός, Γρεβυνόν, Γκρεμπενίτζ, Γρεβαινά, Γρεβαινό. Το πιθανό είναι η τοπωνυμία να είναι Λατινικής προέλευσης, καθώς στην Λατινική γλώσσα υπάρχει η λέξη gravis, δυσχερής, απότομος, τραχύς και το επίρρημα grave με παραπλήσιες έννοιες.

Την περίοδο της Τουρκοκρατίας, υπήρξε αρματολίκι και αναφέρεται το 1537 ως ένα από τα πέντε στα οποία χωριζόταν η Μακεδονία κάτω από τον Αξιό ποταμό. Στα χρόνια του Μακεδονικού αγώνα σημαντικό ρόλο διαδραμάτισε ο μητροπολίτης Γρεβενών Αιμιλιανός.

Προσωπικότητες

  • Θεόδωρος Ζιάκας, αγωνιστής του 1821 και του 1854
  • Κωνσταντίνος Δημίδης, αγωνιστής του 1821, τυπογράφος
  • Χαρίσιος Τζιόγας, οπλαρχηγός του 1821
  • Νικόλαος Τσολάκης, Μακεδονομάχος
  • Νικόλαος Ζαμκίνος, ηγέτης του Μακεδονικού αγώνα
  • Γεώργιος Μπούσιος (1875 – 1929), ηγέτης του Μακεδονικού αγώνα