Παξοί Ιστορία

Παξοί

Σύμφωνα με τη μυθολογία, οι Παξοί δημιουργήθηκαν όταν ο θεός Ποσειδώνας χτύπησε με την τρίαινα του την Κέρκυρα, αποκόπτοντας το νότιο άκρο της και σχηματίζοντας τους Παξούς, για να στεγάσει τον έρωτά του με την Αμφιτρίτη. Εχασε όμως την τρίαινά του, την οποία βρήκαν οι Παξινοί και την έκαναν έμβλημά τους.

Ο Ομηρος πρώτος αναφέρει τους Παξούς. Οι κάτοικοι ήταν ηπειρωτικής καταγωγής, Ελληνόφωνοι. Πρώτοι έποικοι φαίνεται να ήταν οι Φοίνικες, που είχαν αποικία τους την Κεφαλονιά.

Το 432 πχ γίνεται η μεγαλύτερη ναυμαχία μέχρι τότε, μεταξύ Ελλήνων, ανοιχτά των Παξών (που αναφέρονται ως νήσοι των Συβότων) Ο Θουκυδίδης, εκθέτει τα γεγονότα της ναυμαχίας που έλαβε χώρα την άνοιξη μεταξύ Κερκυραίων και Κορινθίων. Οι πρώτοι είχαν τους Αθηναίους συμμάχους, ενώ οι δεύτεροι τους Ηλείους, Μεγαρείς, Λευκάδιους και Αμβρακιώτες. Ελαβαν μέρος 270 τριήρεις. Βυθίστηκαν 70 Κερκυραικές και 30 Κορινθιακές.

Το 229 πχ η ναυμαχία των Παξών γίνεται όταν ισχυροί στόλοι των Ιλλυριών πειρατών (κατοίκων των ανατολικών παραλίων της Αδριατικής) και των Κερκυραίων, συγκρούστηκαν έξω από τους Παξούς. Νίκησαν οι Ιλλύριοι και κατέλαβαν την Κέρκυρα και τους Παξούς. Η νίκη τους αυτή προκάλεσε την πρώτη άμεση Ρωμαική επέμβαση στα Ελληνικά πράγματα. Οι Ρωμαίοι νίκησαν ένα χρόνο αργότερα τους Ιλλύριους και τους υποχρέωσαν σε παραχώρηση εδαφών και καταβολή φόρων.

Το 31 πχ στην περιοχή των Παξών κινήθηκαν οι στόλοι Οκταβιανού και Αντωνίου, με σύμμαχο την Κλεοπάτρα, για να καταλήξουν στη ναυμαχία του Ακτίου. Εικάζεται ότι μετά την έκβαση της, οι φυγάδες Αντώνιος και Κλεοπάτρα, λόγω ενάντιου άνεμου, μεθορμίστηκαν στους Παξούς.

Το 960 μχ ο επίσκοπος Κρεμόνας Λιουτπράνδος, ιστορικός, πηγαίνει στους Παξούς για να γράψει σε περιβάλλον ησυχίας τον τρίτο τόμο της ιστορίας του. Κατά το δεύτερο μισό του 13ου αιώνα η Κέρκυρα περιέρχεται στην κυριαρχία των Ανδηγαυών προσαρτώντας και τους Παξούς.

Το 1386 το νησί κατακτάται από τους Βενετσιάνους. Οι Παξοί μεταβιβάζονται σε Ενετούς πρίγκιπες και βαρόνους ως τιμάριο για πολλές δεκαετίες.

Το 1423 ο βαρόνος Αδάμ Β Σαν Ιππόλυτος ζήτησε άδεια από τη Βενετία να κτίσει φρούριο για να προστατέψει το νησί από τους πειρατές. Κτίστηκαν ενα του Αγίου Νικολάου στο νησάκι απέναντι από το Γάιο και ένα στην Λάκκα.

Το 1537 γίνεται μεταξύ των συμμαχικών στολών Ισπανών, Ενετών και Πάπα, μια σπουδαία ναυμαχία εναντίον των Τούρκων, προ των Παξών υπό την ηγεσία του ναυάρχου της Γένοβας Αντρέα Ντόρια. Τα Τούρκικα πλοία βυθίστηκαν και η θάλασσα των Παξών γέμισε πτώματα. Ο Χαιρεντίν Μπαρμπαρόσα θέλησε να εκδικηθεί την καταστροφή που προκάλεσε ο Ντόρια. Μετά από λεηλασίες και αιχμαλωσίες, ο Μπαρμπαρόσσα αποφάσισε να πολιορκήσει την Κέρκυρα. Σύντομα βρέθηκε σε δύσκολη θέση, έλυσε την πολιορκία και τα στρατεύματα του αποσύρθηκαν αφού είχαν προκαλέσει τεράστιες καταστροφές. Στην συνέχεια ο Τουρκικός στόλος, υπό την αρχηγία του Μπαρμπαρόσα, εμφανίστηκε στους Παξούς και το νησί λεηλατήθηκε από άκρη σε ακρη. Δεν έμεινε λίθος επί λίθου. Η καταστροφή, ολοκληρώθηκε την επόμενη χρόνια, όταν οι Παξοί έγιναν το ορμητήριο του Τοργκούτ. Το νησί ερήμωσε.

Το 1571 ο Τουρκικός στόλος με ναύαρχο τον Λουτσαλή Πασά, λεηλάτησε εκ νέου το νησί, σφάζοντας και τους εναπομείναντες κατοίκους και ερημώνοντας τα πάντα. Οσοι Παξινοί ξέφυγαν, κατέφυγαν στα Διαπόντια νησιά, όπου και εγκαταστάθηκαν.

Το 1797 οι Ενετοί παραδίνουν τα Επτάνησα, μετά από 411 χρόνια Ενετοκρατίας, στους Γάλλους, που έμειναν ως το 1799 όταν οι Ρώσοι και οι Τούρκοι κατέλαβαν την Κέρκυρα.

Το 1800 με το σύνταγμα που έγινε, τα Επτάνησα ανακηρύχθηκαν σε δημοκρατία, με την επικυριαρχία του Σουλτάνου και την παρουσία της Ρωσίας.

Το 1807 με την Συνθήκη του Τιλσίτ, τα Επτάνησα παραχωρήθηκαν στους Γάλλους του Ναπολέοντα. Ο Αγγλικός αποκλεισμός έφερε πείνα στο νησί. Ετσι, τον Μάιο του 1810 οι Παξινοί επαναστάτησαν και κατέλαβαν την εξουσία από τους Γάλλους, σηκώνοντας την Αγγλική σημαία. Οι Γάλλοι επεβλήθησαν ξανά και τιμώρησαν αυστηρά τους επαναστάτες.

Το 1814 ο Αγγλικός στρατός, με ταγματάρχη τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, αποβιβάστηκε στην περιοχή Πλάνοι της Λάκκας και κατέλαβε χωρίς αντίσταση το κάστρο του Αη Νικόλα στο Γάιο.

Το 1817 οι Αγγλοι παραχωρούν σύνταγμα στα Επτάνησα που αποτέλεσαν το Ενωμένο Κράτος των Ιόνιων Νήσων κάτω από Αγγλική προστασία.

Το 1821 οι Παξινοί, παρόλο που η προστασία τους το απαγόρευε αυστηρά, έλαβαν μέρος στην Ελληνική επανάσταση και προσέφεραν τις υπηρεσίες τους στον αγώνα της απελευθέρωσης. Στην κορωνίδα των ηρώων βρίσκεται ο Γεώργιος Ανεμογιάννης, μπουρλοτιέρης και πυρπολητής, που προσέφερε τη ζωή του στον αγώνα, σε ηλικία 23 χρόνων, στη Ναύπακτο.

Το 1864 η φλόγα της ένωσης με την Ελλάδα, που χρόνια σιγόκαιγε, φούντωσε και στους Παξούς. Οι Παξινοί βουλευτές Ιωάννης Βελλιανίτης και Δημήτριος Μακρής ψήφισαν στην Ιόνιο βουλή την ένωση, που έγινε στις 21 Μαίου 1864

Τα 1912 και 1913 προσφορά σε ζωές έδωσαν οι Παξοί στους Βαλκανικούς πολέμους, καθώς και στην Μικρασιατική εκστρατεία και καταστροφή του 1922 Με ανοιχτή αγκαλιά δέχτηκαν όσους η προσφυγιά οδήγησε στη γη τους και τους ενσωμάτωσε στο ντόπιο στοιχείο.

Το 1923 γίνεται Ιταλική απόβαση στην Κέρκυρα και στους Παξούς για ένα μήνα, σε αντίποινα του Μουσολίνι για τη δολοφονία Ιταλού στρατηγού.

Τα 1940 και 1941 ο φόρος αίματος συνεχίζεται στον ΕλληνοΙταλικό πόλεμο και κατά την Γερμανική κατοχή και κλείνει με τον φοβερό εμφύλιο πόλεμο. Τα δύσκολα χρόνια της κατοχής, οι Παξινοί επέζησαν από το εμπόριο λαδιού. Οι περισσότεροι πήγαιναν νύχτα με τα κουπιά στις Ηπειρωτικές ακτές της Ελλάδας, όπου έκαναν ανταλλαγή του λαδιού με σιτάρι, καλαμπόκι και κριθάρι.

Σημαντικότατο γραπτό για τους Παξούς, είναι το βιβλίο Παξός και Αντίπαξος του Λουδοβίκου Σαλβαδόρ αρχιδούκα της Αυστρίας, ο οποίος πέρασε έξι μήνες στο νησί μεταξύ 1884 και 1885 και το 1887 εξέδωσε το βιβλίο με 500 περίπου σελίδες και αρκετές εικόνες. Το βιβλίο αυτό είναι μια λεπτομερής εικόνα των Παξών και Αντιπαξών του τέλους του 18ου αιώνα και επανεκδόθηκε στα Ελληνικά το 1905