Ραφήνα Ιστορία

Ραφήνα

Πρόκειται για έναν ιστορικό δήμο, ο οποίος κατοικήθηκε από τα προιστορικά χρόνια. Το 3200 πχ οικοδομήθηκε ο προιστορικός οικισμός του Ασκηταριού στην ομώνυμη μικρή βραχώδη χερσόνησο αμέσως νοτιότερα από την θέση που βρίσκεται σήμερα η παραλία Μαρίκες.

Ο οικισμός του Ασκηταριού βρισκόταν σε μεγάλη ακμή την περίοδο (3200 – 2000) πχ Βρέθηκαν μικρά ορθογώνια κτίσματα με τοίχους λίθινους στην βάση, πλίνθινους απο πάνω και μικρή εστία στο κέντρο, χωρισμένα με μονοπάτια σε οικοδομικά τετράγωνα, νεκροταφείο στα νότια και ακρόπολη. Οι ανασκαφές στο Ασκηταριό πραγματοποιήθηκαν την τριετία (1952 – 1954) από τον καθηγητή προιστορικής αρχαιολογίας Δημήτρη Θεοχάρη. Η λέξη Ασκηταριό προήλθε αργότερα, από μια βραχώδη σπηλιά την οποία κάποιος μοναχός από την Μονή Πεντέλης είχε μετατρέψει σε ησυχαστήριο. Βορειότερα απο το ρέμα της Ραφήνας στην παραλία που βρίσκεται ανάμεσα στο ρέμα και το κεντρικό λιμάνι βρέθηκαν επίσης εγκαταστάσεις κατεργασίας χαλκού.

Το Ασκηταριό είχε πέσει σε παρακμή από τις αρχές της πρώτης χιλιετίας πχ Τότε δημιουργήθηκε ο κεντρικός οικισμός της Ραφήνας ή Αραφηνών στην θέση που βρίσκεται σήμερα το κεντρικό λιμάνι. Ο δήμος Αραφηνίων ή δήμος Αραφήνος ήταν ένας από τους δήμους της αρχαίας Αθήνας που όρισε ο Κλεισθένης, με το όνομα Αραφήν. Αυτό το όνομα, το πήρε από τον πρώτο της κυβερνήτη, τον Αραφήνα, ο οποίος ήταν ένας από τους μυθικούς ήρωες της Αττικής. Ανασκαφές στην περιοχή έδωσαν επίσης στοιχεία από την Ρωμαική περίοδο (οικοδομήματα, Ρωμαικό λουτρό, αγάλματα)

Κατά τη Μικρασιατική καταστροφή του 1922 ήρθαν στη Ραφήνα πολλοί κάτοικοι της Τρίγλιας της Μικράς Ασίας, οι περισσότεροι με πλοία του Τριγλιανού εφοπλιστή Φίλιππου Καβουνίδη. Αυτοί εγκαταστάθηκαν στη Ραφήνα και συγκρότησαν προσφυγικό οικισμό με το όνομα Νέα Τρίγλια, που όμως δεν επικράτησε. Υπάρχει όμως ένα σπίτι μουσείο το οποίο διατηρείται από τότε που ήρθαν λόγω της καταστροφής της Σμύρνης. Ανήκε σε μια οικογένεια που είχε έρθει και εγκατασταθεί στη Ραφήνα μετά την καταστροφή. Το μουσείο επίσης περιλαμβάνει και όλα τα έπιπλα και τον εξοπλισμό της οικογένειας που το κατοικούσε.

Οι πρόσφυγες οικοδόμησαν τον ιερό ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου της Παντοβασιλίσσης στο κέντρο της πόλης πολύ κοντά στο λιμάνι. Το 1929 ολοκληρώθηκε το χτίσιμο της πρώτης εκκλησίας αλλά δεν υπήρχαν οι εικόνες από τις εκκλησίες της Τρίγλιας επειδή όσες είχαν σωθεί από τους Τούρκους πήγαν στο Βυζαντινό μουσείο. Το Βυζαντινό μουσείο αρχικά αρνήθηκε επειδή μερικές εικόνες όπως της Αγίας επίσκεψης είχαν πολύ ψηλή αξία, τελικά μετά από πολλές προσπάθειες κατάφεραν να τις αποσπάσουν. Το εκκλησάκι του Αγίου Φανουρίου που ανεγέρθη ακριβώς δίπλα, ήταν η Αγία Τράπεζα της εκκλησίας.

Την δεκαετία του 1950 κατεδαφίστηκε σχεδόν στο σύνολο της η παλιά πόλη της Ραφήνας για να οικοδομηθεί στην θέση της η σύγχρονη πόλη. Τον ίδιο καιρό κατεδαφίστηκε και η πρώτη εκκλησία Κοιμήσεως Θεοτόκου της Παντοβασιλίσσης, διασώθηκε μόνο το εκκλησάκι του Αγίου Φανουρίου που διακρίνεται και σήμερα. Στην θέση της πρώτης εκκλησίας οικοδομήθηκε ο ΟΤΕ Ραφήνας. Η δεύτερη εκκλησία της Κοιμήσεως Θεοτόκου της Παντοβασιλίσσης, αυτή που βλέπουμε σήμερα δίπλα από την κεντρική πλατεία, ανεγέρθη πολύ κοντά στην πρώτη, οι εργασίες ολοκληρώθηκαν το 1958 Είναι η πολιούχος της πόλης.