Σκιάθος Ιστορία

Σκιάθος

Η Σκιάθος κατοικείται ήδη από τα προιστορικά χρόνια, κατά πάσα πιθανότητα από Πελασγούς και αργότερα πιθανόν και από Κρήτες. Από τα αρχαιότατα χρόνια μέχρι σήμερα ονομαζόταν πάντοτε Σκιάθος. Το 480 πΧ ο στόλος του βασιλιά Ξέρξη χτυπήθηκε από μία θύελλα και προσέκρουσε στις ξέρες της Σκιάθου. Η πόλη της Σκιάθου ήταν σταθερά σύμμαχος των Αθηναίων, τόσο στην Α όσο και στην Β Αθηναική συμμαχία.

Το 338 πΧ η Σκιάθος περιήλθε στην κυριαρχία των Μακεδόνων και έτσι το νησί έζησε ανενόχλητο για πολλά χρόνια. Ιστορικά εμφανίζεται πάλι από την εποχή του Μακεδόνα βασιλέα Φιλίππου Ε την περίοδο που βρισκόταν σε πόλεμο με τους Ρωμαίους (200 – 199 πΧ) οπότε και το νησί καταστρέφεται κατά τις πολεμικές επιχειρήσεις, αλλά και την δράση του Ρωμαικού στόλου.

Για τη Βυζαντινή περίοδο δεν έχουμε πολλές πληροφορίες. Το 758 μΧ επί αυτοκράτορος Κωνσταντίνου του Κοπρώνυμου, στο λιμάνι της Σκιάθου ήταν αγκυροβολημένος ο Βυζαντινός στόλος οποίος έσπευσε να βοηθήσει την Θεσσαλονίκη, που επρόκειτο να της επιτεθούν οι Βούλγαροι και οι Σλάβοι.

Είναι γνωστό πως το νησί υπέφερε πολύ από επιδρομές πειρατών. Το φαινόμενο της πειρατείας συνεχίστηκε τόσο κατά την διάρκεια της σύντομης Ενετοκρατίας, όσο και κατά την Τουρκοκρατία. Το 1207 οι αδελφοί Γκίζη κατέλαβαν το νησί και έχτισαν το Μπούρτζι, ένα μικρό ενετικό φρούριο, παρόμοιο με το Μπούρτζι στο Ναύπλιο, σε ένα νησάκι ακριβώς έξω από την πόλη της Σκιάθου, για να προστατεύσουν την πρωτεύουσα από τους πειρατές. Οι αδελφοί Γκίζη και οι διάδοχοί τους εξουσίασαν τα νησιά την περίοδο 1204 – 1276, εως ότου ο Βυζαντινός στόλος τους έδιωξε από τις βόρειες Σποράδες. Το φρούριο Μπούρτζι απεδείχθη αναποτελεσματικό για την προστασία του πληθυσμού από τις πειρατικές επιδρομές και στα μέσα του 14ου αιώνα οι κάτοικοι εγκατέλειψαν την Βυζαντινή πολίχνη και εγκαταστάθηκαν σε ένα φυσικό οχυρό στο βόρειο τμήμα του νησιού, που το τείχισαν. Το Κάστρο αυτό ιδρύθηκε περί τα μέσα του 14ου αιώνα.

Η Σκιάθος είχε σημαντική συνεισφορά με το ναυτικό της στην Ελληνική επανάσταση του 1821 και αποτέλεσε τμήμα του πρώτου Ελληνικού κράτους. Το 1807 στην Μονή Ευαγγελίστριας φτιάχτηκε η πρώτη Ελληνική σημαία (η οποία αρχικά διέθετε έναν σταυρό στο κέντρο με μπλέ βάθος) παρουσία μεγάλων οπλαρχηγών, όπως ο Νικοτσάρας, ο Γιάννης Σταθάς και του οσίου ηγούμενου Νήφωνα. Η σημαία ευλογήθηκε και παρέστη και ο Θεοδώρος Κολοκοτρώνης. Το 1829 οι Σκιαθίτες εγκατέλειψαν το Κάστρο και επέστρεψαν στην παλαιά Βυζαντινή πολίχνη, την σημερινή πόλη της Σκιάθου.

Ο κορυφαίος νεοέλληνας διαφωτιστής, φιλόσοφος και διδάσκαλος του γένους, Θεόφιλος Καίρης εξορίστηκε στην Σκιάθο, με διάταγμα της τότε Κυβέρνησης και τέθηκε υπό περιορισμό στην μονή Ευαγγελισμού, από τον Νοέμβριο του 1839 έως τον Μάρτιο του 1840

Tο 1919 βρήκαν καταφύγιο στο νησί Ελληνες Μικρασιάτες από το χωριό Αγία Παρασκευή Τσεσμέ της Μικράς Ασίας, καθώς αντιμετώπιζαν διωγμούς από τους Τούρκους. Οταν κατέπαυσαν οι Τουρκικές βιαιότητες, παροδικά, επανέκαμψαν στη Μικρά Ασία. Μετά την Μικρασιατική καταστροφή του 1922 οι ίδιες οικογένειες εγκαταστάθηκαν μόνιμα στο νησί (κάποιες εξ αυτών αργότερα πήγαν στον Νέο Μαρμαρά) Η εγκατάσταση των Μικρασιατών στην Σκιάθο έγινε αφενός γιατί την είχαν γνωρίσει ως τόπο κατά την πρώτη εγκατάστασή τους το 1919 αφετέρου διότι τους θύμιζε την παραθαλάσσια πατρίδα τους στην Μικρά Ασία. Ετσι το νησί εμπλουτίστηκε πληθυσμιακά, πολιτισμικά και οικονομικά.

Προσωπικότητες:

  • Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (1851 – 1911) ένας από τους σημαντικότερους Ελληνες λογοτέχνες
  • Αλέξανδρος Μωραιτίδης (1850 – 1929) λογοτέχνης, ακαδημαικός, δημοσιογράφος και μεταφραστής
  • Ζήσης Οικονόμου (1911 – 2005) ποιητής και συγγραφέας, Κρατικό Βραβείο Ποίησης (1995) Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών (1977)
  • Επιφάνιος Δημητριάδης (1760 – 1827) λογοτέχνης και δάσκαλος
  • Φούλα Πολιτικάρη (1909 – 1974) ευεργέτιδα του νησιού