Τρίκαλα Ιστορία

Τρίκαλα

Η ευρύτερη περιοχή των Τρικάλων κατοικείται από τους προιστορικούς χρόνους και οι πρώτες ενδείξεις ζωής στο σπήλαιο της Θεόπετρας φτάνουν ως το 49000 πχ περίπου. Εχουν επίσης ανακαλυφθεί νεολιθικοί οικισμοί από το 6000 πΧ στο Μεγάλο Κεφαλόβρυσο και άλλες τοποθεσίες.

Η πόλη των Τρικάλων είναι χτισμένη πάνω στην αρχαία πόλη Τρίκκα ή Τρίκκη, η οποία ιδρύθηκε γύρω στην 3η χιλιετία πχ και ονομάστηκε έτσι από τη νύμφη Τρίκκη, κόρη του Πηνειού ή κατ άλλους του Ασωπού ποταμού. Η πόλη ήταν σημαντικό κέντρο της αρχαιότητας, καθώς εδώ έζησε και έδρασε ο Ασκληπιός, που σήμερα αποτελεί έμβλημα του δήμου Τρικκαίων, ο οποίος ήταν και βασιλιάς της πόλης. Στην περιοχή υπήρχε μάλιστα ένα από τα σημαντικότερα και αρχαιότερα ασκληπιεία της εποχής.

Η πόλη φέρεται επίσης, με βάση τον κατάλογο Νηών στην Ιλιάδα του Ομήρου, να συμμετέχει στον Τρωικό πόλεμο στην πλευρά των Ελλήνων, με τριάντα πλοία και αρχηγούς τους γιατρούς γιους του Ασκληπιού Μαχάωνα και Ποδαλείριο. Η πόλη υπήρξε πρωτεύουσα βασιλείου κατά την Μυκηναική εποχή και αργότερα αποτέλεσε κέντρο του κράτους της Εστιαιώτιδας που καταλάμβανε περίπου τη σημερινή έκταση του νομού Τρικάλων και περιγράφεται από το γεωγράφο Στράβωνα.

Κατά τους ιστορικούς χρόνους, η πόλη της Τρίκκης και η γύρω περιοχή του ποταμού γνώρισε ανάπτυξη. Επεσε στα χέρια των Περσών το 480 πχ ενώ περίπου δέκα χρόνια αργότερα προσχώρησε στη νομισματική ένωση Θεσσαλέων. Το 352 πχ ενώθηκε με τη Μακεδονία του Φιλίππου Β Εγινε θέατρο σκληρών μαχών ανάμεσα σε Μακεδόνες και Ρωμαίους κατά την εισβολή των τελευταίων στην Ελλάδα, καθώς ο Φίλιππος Ε αι ο γιος του Περσέας προσπαθούσαν να την κρατήσουν ελεύθερη, χωρίς τελική επιτυχία αφού το 168 πχ κατακτήθηκε.

Μετέπειτα, η πόλη και η περιοχή αποτέλεσε τμήμα του Βυζαντίου. Τους πρώτους μχ αιώνες η πόλη και η περιοχή γνώρισε όλους τους τότε εισβολείς στον Βαλκανικό χώρο: Γότθους (396) Ούννους (447) Σλάβους (577) Βούλγαρους (976 – 1025) Νορμανδούς (1081) Καταλανούς (1309 – 1311) και από το 1204 τους Φράγκους, ενώ ξαναγύρισε στην Βυζαντινή αυτοκρατορία και το δεσποτάτο της Ηπείρου. Στις αρχές της χιλιετίας η πόλη παρουσιάζεται για πρώτη φορά με το σημερινό της όνομα, Τρίκαλα, στην Αλεξιάδα της Αννας Κομνηνής.

Η πόλη κατακτάται τελικά από τους Οθωμανούς το 1395 και γίνεται σημαντικό κέντρο οικοτεχνίας, με ονομαστά μάλλινα υφαντά και προιόντα δέρματος. Γίνεται πρωτεύουσα του Σαντζακίου Τρικάλων, δηλαδή μιας μεγάλης περιφέρειας που περιελάμβανε την Θεσσαλία και ένα μέρος της Στερεάς Ελλάδας, από την αρχή της Τουρκοκρατίας μέχρι το 1770 Επίσης αποτέλεσε σημαντικό πνευματικό κέντρο, καθώς για ένα μεγάλο μέρος της Τουρκοκρατίας (1543 – 1854) λειτούργησε εδώ η Σχολή Τρίκκης (αργότερα Ελληνική Σχολή) στην οποία δίδαξαν γνωστοί διδάσκαλοι της εποχής, όπως ο Διονύσιος ο Φιλόσοφος. Το 1601 ο Μητροπολίτης Λαρίσης και Τρικάλων Διονύσιος ο Φιλόσοφος, κήρυξε την επανάσταση κατά των Τούρκων, με το σύνθημα Τρίκκη Βυζάντιο ανακτήσει, η οποία όμως απέτυχε.

Στις 23 Αυγούστου του 1881 με την συνθήκη της Κωνσταντινούπολης, η πόλη περνάει σε Ελληνική κυριαρχία μαζί με το μεγαλύτερο μέρος της υπόλοιπης Θεσσαλίας και μέρος της Ηπείρου. Θα ξαναβρεθεί υπό Τουρκική κυριαρχία με τον ΕλληνοΤουρκικό πόλεμο του 1897 για ένα περίπου χρόνο, μέχρι την τελική της ενσωμάτωση στην Ελλάδα (1898) Στη συνέχεια τα Τρίκαλα έπαιξαν βασικό ρόλο στις αγροτικές κινητοποιήσεις των αρχών του 20ού αιώνα εναντίον των τσιφλικάδων και υπήρξαν ο τόπος ίδρυσης του πρώτου γεωργικού συνεταιρισμού στην Ελλάδα, το 1906

Μία από τις πιο σημαντικές και μεγάλες καταστροφές που υπέστη η πόλη ήταν η μεγάλη πλημμύρα του Ιουνίου του 1907 όταν την νύκτα στις 3 Ιουνίου μετά από πρωτοφανείς βροχοπτώσεις, με το καρδάρι, κατά την τοπική έκφραση, ξεχείλισαν όλα τα γύρω ποτάμια, ο Ληθαίος, ο Αιμονιώτης, ο Κουμέρκης και ο Σαλαμπριάς, με συνέπεια την επομένη το πρωί να έχει μετατραπεί ο κάμπος σε μια τεράστια λίμνη. Στην πλημμύρα εκείνη έχασαν την ζωή τους 80 κάτοικοι, περίπου 200 οικίες κατέρρευσαν, καθώς και το γυμνάσιο και χιλιάδες ζώα πνίγηκαν. Οι δε λοιπές καταστροφές υπήρξαν τεράστιες με διακοπή της συγκοινωνίας αφού και η σιδηροδρομική γραμμή είχε παρασυρθεί.

Στη περίοδο της εθνικής αντίστασης κατά την διάρκεια της κατοχής, τα Τρίκαλα αποτέλεσαν ιδιαίτερο πεδίο δράσης. Από τα Τρίκαλα καταγόταν ο στρατηγός του ΕΛΑΣ Στέφανος Σαράφης. Στα Τρίκαλα επίσης εκτέθηκε σε δημόσια θέα το κεφάλι του Άρη Βελουχιώτη μετά τον θάνατό του. Η πόλη απελευθερώθηκε από τη Ναζιστική κατοχή στις 18 Οκτωβρίου του 1944

Προσωπικότητες

  • Ευάγγελος Αβέρωφ, πολιτικός
  • Γεώργιος Κονδύλης, στρατηγός, πολιτικός
  • Στέφανος Σαράφης, στρατηγός, πολιτικός
  • Σωτήρης Κυργιάκος, ποδοσφαιριστής
  • Δημήτρης Μητροπάνος, τραγουδιστής
  • Χρήστος Παπανικολάου αθλητής άλμα επί κοντώ, παγκόσμιος Πρωταθλητής
  • Βασίλης Τσιτσάνης συνθέτης, στιχουργός, τραγουδιστής
  • Σοφία Σακοράφα αθλήτρια ακοντισμού, παγκόσμια Πρωταθλήτρια, πολιτικός
  • Λάμπρος Χούτος, ποδοσφαιριστής
  • Περικλής Ιακωβάκης, αθλητής στίβου
  • Γιώργος Κολτσίδας, ποδοσφαιριστής
  • Δημήτρης Σγούρος, πιανίστας
  • Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου, πιανίστρια
  • Δημήτρης Καβράκος, μουσικός
  • Δημήτρης Γεωργαλής, αθλητής ποδηλασίας