Μήλος Πληροφορίες

Μήλος

Η Μήλος είναι ένα ηφαιστειακό Ελληνικό νησί στο Αιγαίο Πέλαγος, βόρεια του Κρητικού πελάγους. Λέγεται ότι το όνομά του προέρχεται από τη λέξη βήλος που εξελίχθηκε σε μήλος και σήμαινε πρόβατο.

Κατοικείται από τους προιστορικούς χρόνους και έχει δώσει σημαντικό μεταλλευτικό πλούτο: οψιδιανό στους προιστορικούς χρόνους, καολίνη και ποζολανών απο τους ιστορικούς χρόνους μέχρι τώρα και πρόσφατα μπεντονίτη, περλίτη. Πρωτεύουσα του νησιού είναι η Πλάκα.

Η Μήλος έχει σχήμα πετάλου, υπάρχουν πολλές παραλίες και πολλά καταλύματα, που την καθιστούν τουριστικό πόλο. Το γνωστό άγαλμα της Αφροδίτης της Μήλου, το οποίο σήμερα βρίσκεται στο μουσείο του Λούβρου στο Παρίσι, βρέθηκε στην Μήλο το 1820 ενώ το αντίγραφο βρίσκεται στο Αρχαιολογικό μουσείο της Μήλου στην Πλάκα.

Η Μήλος βρίσκεται στην νοτιοδυτική άκρη των Κυκλάδων, 120 χλμ (75 μίλια) ανατολικά των ακτών της Λακωνίας. Από ανατολικά προς δυτικά έχει πλάτος 23 χλμ από βορρά προς νότο 13 χλμ και η επιφάνειά της εκτιμάται στα 151 τχ Εχει σχήμα πετάλου, σχηματίζοντας μεγάλο κόλπο. Το ψηλότερο βουνό είναι ο Προφήτης Ηλίας (751 μ) και ακολουθεί το Χονδρό Βουνό (636 μ) στο δυτικό μέρος του νησιού. Αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα φυσικά λιμάνια της Ελλάδας.

Το δυτικό μισό είναι το πιο άγριο και γοητευτικό κομμάτι του νησιού. Εδώ δεν υπάρχουν χωριά, παρά μόνο ελάχιστοι οικισμοί και κάποια παλιά ορυχεία ( το μόνο που λειτουργεί είναι το ορυχείο ποζολάνη στην ξυλοκερατιά). Σχεδόν όλη η δυτική Μήλος ανήκει στο δίκτυο Natura 2000 Η νοτιοδυτική πλευρά της Μήλου είναι βιότοπος της μεσογειακής φώκιας ενώ το υπόλοιπο δυτικό μέρος του νησιού, είναι βιότοπος της κόκκινης οχιάς της Μήλου (Macrovipera Schweizeri) και της σαύρας (Podacris Milensis)

Στην περιοχή Natura ανήκει η Αχιβαδόλιμνη η οποία κάποτε ήταν γεμάτη αχιβάδες εξ ού και το όνομά της, ενώ είναι ο μεγαλύτερος φυσικός υγρότοπος των Κυκλάδων, σημαντικός σταθμός μεταναστευτικών πτηνών. Επίσης, υπάρχει το δάσος οριζοντιόκλαδων κυπαρισσιών, σπάνιος βιότοπος με αιωνόβια δέντρα. Στην δυτική Μήλο υπάρχει πλήθος από φυτά, βότανα και αγριολούλουδα και προστατευόμενα πουλιά όπως ο μαυροπετρίτης, ένα σπάνιο μεταναστευτικό είδος γερακιού.

Οι παραλίες στην περιοχή είναι απομονωμένες, ωστόσο, η εμπειρία είναι μοναδική και είναι σίγουρο ότι παρόλη την απόσταση που θα διανύσει όποιος τις επισκεφτεί θα αποζημιωθεί με την ομορφιά τους.

Η Μήλος είναι ενα ενεργό ηφαιστειογενές νησί και η ιδιαιτερότητα του αυτή, την καθιστά μοναδική στα τοπία, με τα διαφορετικά είδους πετρώματα να αποτελούν αντικείμενο μελέτης επιστημόνων.

Η Μήλος δημιουργήθηκε από ηφαιστειακή δραστηριότητα που έλαβε χώρα στο παρελθόν και αποτελεί ένα στρωματοηφαίστειο χωρίς εκρήξεις τους ιστορικούς χρόνους. Οι ηφαιστειακοί βράχοι καλύπτουν τη μεγαλύτερη έκταση του νησιού. Η ηφαιστειακή δραστηριότητα ξεκίνησε πριν 2 – 3 εκατομμύρια χρόνια και σταμάτησε πριν 90000 χρόνια.

Στο νησί υπάρχουν δύο σβηστά ηφαίστεια, το ηφαίστειο της Φυριπλάκας και το ηφαίστειο του Tράχηλα βόρεια βορειοδυτικά. Επίσης στο νησί υπάρχουν πολλοί ηφαιστειακοί δόμοι, όπως είναι το κάστρο της Χώρας, και η ψηλότερη κορυφή του νησιού, ο Προφήτης Ηλίας. Αποτελούνται από λάβα που στερεοποιήθηκε πριν χυθεί. Είναι κυρίως από ανδεσίτη. Οι ηφαιστειακοί βράχοι στο Σαρακίνικο έχουν λευκό χρώμα και δημιουργήθηκαν με την εναπόθεση επαναλαμβανόμενων στρώσεων υλικού. Μέσα τους έχουν βρεθεί απολιθώματα.

Ενα άλλο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της Μήλου, είναι η παρουσία ενεργών σολφατάρων και φουμαρόλων, με θερμοκρασία που φτάνει μέχρι και τους 100 βαθμούς Κελσίου σε αυτές στην Αγία Κυριακή, το Παλαιοχώρι, τις Πυρωμένες και τον Αδάμαντα. Από αυτές εξέρχονται αέρια που διαφεύγουν από το εσωτερικό της Γης (ατμίδες) Σε αυτές τις περιοχές είναι έντονη η παρουσία του θείου. Υπάρχουν και υποθαλάσσιες ατμίδες, όπου το αέριο φτάνει στην επιφάνεια ως φυσαλίδες. Επίσης, στη Μήλο υπάρχουν και θερμές πηγές, με θερμοκρασία μέχρι 55 Κελσίου.

Στο νησί λειτουργούσαν ορυχεία θείου, ενώ είναι γόνιμο πεδίο για την κατασκευή υδροθερμικών εγκαταστάσεων, αφού έχει βρεθεί ατμός σε βάθος 1100 μέτρων. Οι κάτοικοι του νησιού όμως, εναντιώθηκαν στη κατασκευή μιας τέτοιας μονάδας.

Εκτός από ηφαιστειογενή υλικά, στο νησί υπάρχουν ιζηματογενή και μεταμορφωσιγενή πετρώματα. Η Μήλος διαθέτει σημαντικό ορυκτό πλούτο, κυρίως βιομηχανικά ορυκτά. Μπεντονίτης, περλίτης, ποζολάνη και μικρές ποσότητες καολίνη και πυριτικού, εξορύσσονται στην Μήλο και εξάγονται σε όλο τον κόσμο. Στο παρελθόν, στην Μήλο εξορυσσόταν βαρυτίνη (μέχρι το 2000) θείο (μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα) μυλόπετρες (μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα) μαγγάνιο και γύψος.

Στα αρχαία χρόνια, η μήλια γη, μια ουσία που αποτελούταν κατά κύριο λόγο από καολίνη, χρησιμοποιούνταν ως χρωστική από τους καλλιτέχνες για την παραγωγή του λευκού χρώματος, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον ζωγράφο Απελλή ο οποίος χρησιμοποιούσε την μήλια γη ως ένα από τα τέσσερα βασικά του χρώματα. Η Μήλος ήταν πηγή οψιανού (οψιδιανού) ο οποίος χρησίμευε για κατασκευή λίθινων εργαλείων κατά τη νεολιθική εποχή σε όλη την περιοχή γύρω από το Αιγαίο, αλλά και γενικά στην λεκάνη της Μεσογείου.

Επίσης, στο νησιωτικό σύμπλεγμα Μήλου Κιμώλου Πολυαίγου έχει εντοπιστεί το πρώτο γεωθερμικό πεδίο υψηλής θερμοκρασίας στην χώρα, το οποίο μπορεί να παραγάγει ηλεκτρική ενέργεια. H εκτίμηση αυτή, οδήγησε στην κατασκευή της πρώτης πιλοτικής μονάδας παραγωγής ισχύος 2MW Η μονάδα αυτή, που ετέθη σε λειτουργία στις 04/12/1986 αρχικά λειτούργησε κανονικά και κάλυψε εξ ολοκλήρου την ηλεκτρική κατανάλωση του νησιού επί διετία. Δυστυχώς, η απειρία στην παραγωγή αυτής της μορφής ενέργειας την δεκαετία του 80 οδήγησε σε λάθη που είχαν δυσανάλογα μεγάλη, αρνητική δημοσιότητα, σε σχέση με τις πραγματικές συνέπειες. Αυτό δημιούργησε τοπικές αντιδράσεις, που οφείλονταν στην έντονη οσμή υδρόθειου στην περιοχή εκμετάλλευσης. Κάτω από την πίεση των αντιδράσεων αυτών η προσπάθεια ανάπτυξης της γεωθερμίας στην Μήλο σταμάτησε το 1989

Η Μήλος είναι επίσης μια περιοχή με εξαιρετικές δυνατότητες γεωτουρισμού και μεταλλευτικής περιήγησης. Στη νήσο Μήλο απογράφησαν 250 και πλέον γεωσημεία και γεώτοποι, σημαντικοί μάρτυρες διεργασιών που έλαβαν χώρα σε προηγούμενους χρόνους και που συνεχίζουν να εξελίσσονται στην επιφάνεια της γης. Οι συγκεκριμένοι γεώτοποι και γεωθέσεις μαζί με τα ιστορικά, πολιτιστικά, αρχαιολογικά, οικολογικά στοιχεία της περιοχής καθώς και τοπία φυσικού κάλλους, συνθέτουν 12 γεωδιαδρομές.

Η Μήλος είχε πληθυσμό 5129 άτομα στην απογραφή του 2011 πολύ λιγότερο από το 1907 (17638) Το κύριο λιμάνι της Μήλου είναι ο Αδάμας, με πληθυσμό 1391 άτομα (2001) Μικρότερο λιμάνι (κυρίως για την συγκοινωνία Μήλου Κιμώλου) είναι τα Πολλώνια. Η πρωτεύουσα του νησιού είναι η Μήλος (που αποτελείται από δύο οικισμούς: την Πλάκα και τις Πλάκες) η οποία μαζί με τον Τριοβάσαλο, τον Πέρα Τριοβάσαλο και την Τρυπητή βρίσκονται σε ύψωμα, πάνω από τον Αδάμαντα.

Αλλος οικισμός και παλιά πρωτεύουσα του νησιού, είναι η Ζεφυρία. Μικρότεροι αλλά γραφικοί οικισμοί είναι το Κλίμα, τα Μανδράκια και ο μοναδικής ομορφιάς Φυροπόταμος.

Η αρχαία πόλη της Μήλου βρίσκεται πιο κοντά στην είσοδο του λιμανιού από τον Αδάμα, χτισμένη στην πλαγιά, ανάμεσα στα χωριά Τρυπητή και Κλίμα. Εκεί βρίσκεται το αρχαίο Ρωμαικό θέατρο και ερείπια από τα τείχη και από άλλα κτίσματα. Ενα από αυτά, με ένα σπουδαίο μωσαικό, ανακαλύφθηκε κατά τις ανασκαφές της Βρετανικής σχολής της Αθήνας το 1896 Πολλά σημαντικά γλυπτά έχουν ανακαλυφθεί σε αυτό το σημείο. Ανάμεσά τους η Αφροδίτη της Μήλου, που βρίσκεται στο Μουσείο του Λούβρου, ο Ασκληπιός, που βρίσκεται στο Βρετανικό μουσείο και ένας αρχαικός Απόλλωνας που βρίσκεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό μουσείο της Αθήνας.

Ο οψιανός, ένα υαλώδες ηφαιστειακό πέτρωμα είναι γνωστό στην Μήλο εδώ και 15000 χρόνια. Το φυσικό γυαλί από την Μήλο μεταφέρθηκε σε μακρινές αποστάσεις και χρησιμοποιήθηκε στην κατασκευή λίθινων εργαλείων πριν ξεκινήσουν οι αγροτικές καλλιέργειες, δεν υπάρχει κανένα χωριό στην Εγγύς Ανατολή χωρίς οψιανό. Η εξόρυξη του οψιανού δεν είχε σαν απαραίτητη προυπόθεση την εγκατάσταση πληθυσμού στο νησί, όσοι έφταναν έδεναν τις βάρκες στον όρμο και έκοβαν το μέταλλο από τα λατομεία.

Η τοποθεσία της Μήλου ανάμεσα στην ηπειρωτική Ελλάδα και την Κρήτη, είχε σαν αποτέλεσμα να γίνει μεγάλο κέντρο του Αιγαιακού πολιτισμού. Εχασε την αξία της, μόνο όταν το κρατέρωμα έγινε το βασικό υλικό για την κατασκευή όπλων. Κατά τη Νεολιθική εποχή υπήρχαν προσωρινές εγκαταστάσεις για την εξόρυξη και την επεξεργασία του οψιδιανού και ίσως και για την αλιεία, ενώ πρέπει να ήταν γνωστή και η ναυσιπλοία, αφού ήδη από την 6η χιλιετία πχ οψιανός της Μήλου υπήρχε από την Κνωσό της Κρήτης έως τη Νέα Νικομήδεια στην Μακεδονία. Τα ορυχεία οψιανού βρίσκονταν κυρίως στις θέσεις Νύχια και Δεμενεγάκι.