Πρέβεζα Πληροφορίες

Η Πρέβεζα είναι πόλη και λιμάνι της Ηπείρου. Βρίσκεται στο νοτιότερο άκρο της Ηπείρου, παρά την είσοδο του Αμβρακικού κόλπου. Είναι έδρα του Δήμου Πρέβεζας και πρωτεύουσα του Νομού Πρέβεζας. Στην απογραφή του 2011 ο πληθυσμός της πόλης ήταν 19.042 κάτοικοι, ενώ ο πληθυσμός της Δημοτικής Κοινότητας Πρέβεζας ήταν 20.795 κάτοικοι.

Η χερσόνησος της Πρέβεζας αποτελεί το νοτιότερο σημείο της Ηπείρου.
Η πόλη της Πρέβεζας είναι κτισμένη στη βόρεια πλευρά του ομώνυμου πορθμού (κέντρο της φωτογραφίας). Στη νότια πλευρά του πορθμού (κάτω δεξιά) είναι η ακαρνανική ακτή, όπου το αεροδρόμιο της Πρέβεζας και το ακρωτήριο του Ακτίου

Η πόλη της Πρέβεζας βρίσκεται στο νοτιότερο άκρο της Ηπείρου και στο μέσον περίπου της βορειοδυτικής ακτογραμμής της Ελλάδας. Είναι κτισμένη στη βόρεια πλευρά του πορθμού της Πρέβεζας, ο οποίος συνδέει τον Αμβρακικό κόλπο με το Ιόνιο πέλαγος. Απέναντί της και σε απόσταση μόλις 600 μέτρων βρίσκεται το επίπεδο και αμμώδες ακρωτήριο του Ακτίου, γνωστό από τη φημισμένη ομώνυμη ναυμαχία του 31 π.Χ. Η θαλάσσια περιοχή κοντά στην Πρέβεζα αποτέλεσε για μια ακόμη φορά το επίκεντρο της παγκόσμιας ιστορίας κατά τη ναυμαχία της Πρέβεζας του 1538 μ.Χ., επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική θέση στην οποία βρίσκεται η πόλη.[2]

Βόρεια της Πρέβεζας και σε απόσταση επτά χιλιομέτρων από αυτή βρίσκεται ο εκτεταμένος ερειπιώνας της αρχαίας Νικόπολης, η οποία κτίστηκε από τον Οκταβιανό περί το 30 π.Χ., σε ανάμνηση της νίκης του επί των αντιπάλων του, Μάρκου Αντωνίου και Κλεοπάτρας, μετά τη ναυμαχία του Ακτίου. Αν και η Πρέβεζα είναι κτισμένη κοντά στο μεγαλύτερο λιμάνι της αρχαίας Νικόπολης, το οποίο ήταν στον όρμο Βαθύ, και παρά το γεγονός ότι τα ερείπια της Νικόπολης ήταν από τον 17ο αιώνα γνωστά ως Παλαιοπρέβεζα, δεν μπορούμε να ισχυριστούμε ότι η Πρέβεζα αποτελεί συνέχεια της αρχαίας Νικόπολης, καθώς υπάρχει ένα μεγάλο χρονικό κενό μεταξύ των ιστορικών πορειών των δύο πόλεων.[3]
Ετυμολογία του ονόματος Πρέβεζα

Παρά τις τρεις διαφορετικές απόψεις που έχουν διατυπωθεί σχετικά με την ετυμολογία του ονόματος Πρέβεζα, η ευρύτερα αποδεκτή άποψη των ερευνητών είναι ότι Πρέβεζα σημαίνει Πέρασμα και ότι η λέξη έφτασε στη μορφή αυτή από τη σλαβική γλώσσα, μέσω της αλβανικής.[4]

Η πρώτη άποψη υποστηρίζει ότι το όνομα Πρέβεζα προέρχεται από τη σλαβική λέξη prěvozъ που σημαίνει πέρασμα. (Την άποψη αυτή ασπάζονται κυρίως οι: Max Vasmer, Διογένης Χαρίτων, Fiodor Uspenski, Ιωάννης Φ. Δημάρατος, Peter Soustal & Johannes Koder, Αλέξης Γ. Κ. Σαββίδης, Ηλίας Β. Βασιλάς, Φαίδων Μαλιγκούδης, Νίκος Δ. Καράμπελας, Δημοσθένης Αρ. Δόνος, κ.ά.).[5]
Η δεύτερη άποψη υποστηρίζει ότι προέρχεται από την παλιά αλβανική λέξη prevëzë -za, που σημαίνει πέρασμα, διάβαση, μεταφορά, διαμετακόμιση. (Την άποψη αυτή ασπάζονται κυρίως οι: Πέτρος Α. Φουρίκης, Κωνσταντίνος Άμαντος, Max Vasmer, Peter Soustal & Johannes Koder, Φώτιος Γ. Οικονόμου, Αλέξης Γ. Κ. Σαββίδης, Νίκος Δ. Καράμπελας, Δημοσθένης Αρ. Δόνος, κ.ά.).[6]
Η τρίτη άποψη, η οποία δεν έχει στέρεα ερείσματα, υποστηρίζει ότι προέρχεται από την ιταλική λέξη prevesione, που σημαίνει προμήθεια. (Την άποψη αυτή υποστήριξε αρχικά ο Παναγιώτης Αραβαντινός).[7]

Πληθυσμός

Τα στοιχεία που περιέχονται στον παρακάτω πίνακα αναφέρονται στη Δημοτική κοινότητα Πρέβεζας, η οποία έχει έκταση 31,5 τ.χλμ. και περιλαμβάνει την πόλη της Πρέβεζας και τους οικισμούς: Παντοκράτορας, Άγιος Θωμάς, Καλαμίτσι, Νεοχώρι και Ψαθάκι. Τα διοικητικά όρια του Δήμου Πρέβεζας διευρύνθηκαν με τα σχέδια ανασυγκρότησης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Καποδίστριας (το έτος 1998) και Καλλικράτης (το έτος 2010). Οι απογραφές των ετών 1940 έως και 1981 αναφέρονται σε πραγματικό πληθυσμό, ενώ οι επόμενες σε μόνιμο πληθυσμό.
Ιστορική εξέλιξη πληθυσμού της Πρέβεζας[66] Έτος 	Πληθυσμός 	%±
1940 	10.056 	-
1951 	12.296 	22,3
1961 	12.865 	4,6
1971 	12.973 	0,8
1981 	13.624 	5,0
1991 	15.829 	16,2
2001 	18.289 	15,5
2011 [67] 	20.795 	13,7


Σημαντικές προσωπικότητες που γεννήθηκαν ή έζησαν στην Πρέβεζα

    Αθανασία Τσουμελέκα, ολυμπιονίκης στο βάδην
    Αθηνά Παπαγιάννη, αθλήτρια στο βάδην
    Ηλίας Λιβιεράτος, βιολονίστας, βιολίστας, α' κορυφαίος Κ.Ο.Α.
    Αλεξάκης Βλαχόπουλος, Σαρακατσάνος οπλαρχηγός του 1821
    Αλή Ντίνο μπέης, (1890-1938) σκιτσογράφος μεσοπολέμου
    Αναστάσιος Θεοφάνης (απ. 1814), έμπορος και ευεργέτης.
    Βασίλειος Μουστάκης, θεολόγος, λογοτέχνης, συγγραφέας
    Γιάννης Μόραλης, (1916-2009) ζωγράφος
    Δημήτρης Γενιάς, ζωγράφος
    Γιώργος Καβάγιας, σκηνοθέτης, φωτογράφος, κινηματογραφιστής
    Ευάγγελος Αυδίκος, καθηγητής λαογραφίας
    Θεόδωρος Γρίβας, ήρωας του 1821
    Θρασύβουλος Τσακαλώτος, στρατηγός Ταξιαρχίας του Ρίμινι
    Ευκλείδης Τσακαλώτος, μαθηματικός, καθηγητής και για χρόνια γυμνασιάρχης του Γυμνασίου της πόλης
    Ιωάννης Καλλίνικος, οικονομολόγος, καθηγητής του L.S.E.
    Ιωάννης Σούγκας, ζωγράφος
    Κωνσταντίνος Κονοφάγος, καθηγητής Ε.Μ.Π., πρύτανης Ε.Μ.Π., υπουργός
    Κώστας Προβατάς, υποδηματοποιός και λαϊκός ζωγράφος
    Κώστας Καρυωτάκης, ποιητής
    Νικόλαος Κονεμένος, λογοτέχνης, δημοτικιστής
    Κλεαρέτη Μαλάμου-Δίπλα, λογοτέχνης
    Λάκης Παππάς, μουσικός, συνθέτης, τραγουδιστής (1938-2015)
    Λέανδρος Σπαρτιώτης διακοσμητής, ζωγράφος
    Μίνως Μάτσας, ιδιοκτήτης δισκογραφικής εταιρείας
    Οδυσσέας Ανδρούτσος, οπλαρχηγός του 1821
    Ιωάννης Δημάρατος, φιλόλογος και συγγραφέας.
    Αναστάσιος Μπάλκος, στρατιωτικός και πολιτικός.
    Βασίλειος Μπάλκος, μακεδονομάχος και πολιτικός.
    Ιερόθεος Μπάλκος, Έλληνας ιεράρχης του 19ου αιώνα.