Ρέθυμνο Αξιοθέατα

Ρέθυμνο

Μετά την απελευθέρωση, η πόλη άρχισε να αναπτύσσεται τόσο οικιστικά όσο και πνευματικά. Σημαντική ώθηση της προσέδωσε η εγκατάσταση της Φιλοσοφικής Σχολής και της Σχολής Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κρήτης (περίπου 10500 φοιτητές) και η δημιουργία της Πανεπιστημιακής Βιβλιοθήκης που λειτουργεί σήμερα στην πανεπιστημιούπολη στον οικισμό Γάλλου.

Από το 1999 λειτουργεί στο Ρέθυμνο το τμήμα Μηχανικών Μουσικής Τεχνολογίας και Ακουστικής του ΤΕΙ Κρήτης και από το 2016 το Ερευνητικό Κέντρο Φυσικής Πλάσματος και Laser που αποτελεί Εθνική Υποδομή Ερευνας στον τομέα των Laser και των Υλικών. To 2019 καταργήθηκε το ΤΕΙ Κρήτης και ιδρύθηκε το Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο με έδρα το Ηράκλειο.

Σήμερα το Ρέθυμνο είναι η τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Κρήτης με πληθυσμό περίπου 34300 κατοίκων. Η οικονομία της στηρίζεται στον τουρισμό, καθόσον υπάρχουν πολλά αξιοθέατα, μεγάλη αμμώδης παραλία και ισχυρή ξενοδοχειακή υποδομή. Συγκοινωνιακά, η πόλη εξυπηρετείται οδικά με σύνδεση με το Ηράκλειο και τα Χανιά μέσω του εθνικού δρόμου Ε75 ενώ έχει και επαρχιακό σχετικά καλό οδικό δίκτυο, με το οποίο συνδέεται με όλες τις περιοχές του νομού. Διαθέτει, επίσης, νέο, σύγχρονο λιμένα. Δεν έχει αεροδρόμιο, καθώς το αεροδρόμιο Πηγής δεν συνέχισε τη λειτουργία του μετά την Γερμανική κατοχή.

Ο νομός Ρεθύμνου ως τμήμα της Κρήτης ανήκει στηΝ μεσογειακή κλιματολογική ζώνη το κλίμα της οποίας χαρακτηρίζεται ως εύκρατο. Ο χειμώνας είναι ήπιος και υγρός με αρκετές βροχοπτώσεις και χιόνια στα ορεινά. Η χιονόπτωση είναι σπάνια στις πεδινές περιοχές, αλλά αρκετά συχνή στις ορεινές. Γενικά η ατμόσφαιρα είναι αρκετά υγρή, ανάλογα με την εγγύτητα στη θάλασσα. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, η μέση θερμοκρασία κυμαίνεται μεταξύ 25 – 30 βαθμών Κελσίου. Στα νότια του νομού Ρεθύμνου, η θερμοκρασία είναι υψηλότερη και με περισσότερες ημέρες ηλιοφάνειας κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Η Καλλιθέα είναι περιοχή του Ρεθύμνου, που βρίσκεται στην ανατολική πλευρά της πόλης κοντά στην παραλία και συνορεύει με τα Περιβόλια. Τα τελευταία χρόνια η περιοχή έχει ανοικοδομηθεί. Σημεία αναφοράς είναι η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου του Πεταλιώτη και η περιοχή της ΒΙΟ παλαιού εργοστασίου επεξεργασίας πυρήνα. Παλαιότερα εκεί υπήρχε το γήπεδο του Κεραυνού, καθώς και η έδρα της ΑΕΚ Καλλιθέας. Σήμερα στην Καλλιθέα μένουν πολλοί φοιτητές, όμως έχουν παραμείνει και αρκετές οικογένειες.

Κουμπές. Βρίσκεται δυτικά της πόλης του Ρεθύμνου. Εκεί υπήρχε το Αγγλικό Τηλεγραφείο της εταιρείας Eastern Telegraph Company.

Ο Μασταμπάς είναι η ανηφορική γειτονιά της πόλης, στον δρόμο έξοδο προς το νότο του νομού Ρεθύμνου με τις φημισμένες παραλίες. Εκεί στεγάζεται το ΙΚΑ Ρεθύμνου. Γειτονιές της περιοχές είναι τα Λουράκια ή Αλώνι, ο Μεσοσφήνης, η Επαυλη Ρολόγη και η Εκκλησία της Ρολόαινας.

Η Παλιά Πόλη του Ρεθύμνου αποτελεί μία διατηρητέα αναγεννησιακή πόλη. Εκτείνεται στο βόρειο – βόρειο δυτικό τμήμα της πόλης του Ρεθύμνου και διαθέτει στοιχεία τόσο από την Ενετοκρατία όσο και από την Τουρκοκρατία. Στην πόλη υπάρχει μία αγορά στην οδό Αρκαδίου και άλλη μια στην οδό Αντιστάσεως. Επιπλέον, υπάρχουν διάφορες εκκλησίες όπως η Μητρόπολη, η Μικρή Παναγία, ο Αγιος Γεώργιος και ο Αγιος Νεκτάριος. Πάνω από την παλιά πόλη υψώνεται το φρούριο της Φορτέτζας. Στα στενά της περιοχής στεγάζονται και ταβέρνες με παραδοσιακή μουσική.

Τα Περιβόλια παλιά αποτελούσαν προάστιο, ενώ σήμερα αποτελούν συνοικία.

Η Σοχώρα είναι γειτονιά της παλιάς πόλης του Ρεθύμνου και βρίσκεται στο δυτικό άκρο του δήμου, κάτω από το κάστρο της Φορτέτζας και παράλληλα της περιφερειακής βραχώδους παραλίας. Στην εν λόγω περιοχή εδρεύουν το αστυνομικό τμήμα και η τροχαία Ρεθύμνου, η νομαρχία και το ιστορικό Εθνικό Στάδιο Ρεθύμνου όπου από το 2007 φιλοξενούνται αγώνες εθνικής κατηγορίας, αφού η ομάδα της Σοχώρας με την ονομασία Αστέρας Ρεθύμνου αγωνίζεται στη Γ Εθνική. Στην γειτονιά υπάρχει πάρκο με συντριβάνι, διάφορα καφενεία που προσφέρουν ρακή με τον αντίστοιχο μεζέ, ενώ η περιοχή περιτριγυρίζεται από σοκάκια.

Tο Ιρφάν Μετόχι είναι χτισμένη σε απόσταση 3 χιλιομέτρων από το κέντρο της πόλης, λίγο μετά τον πευκόφυτο λόφο του Ευλιγιά. Οι κάτοικοι της περιοχής ασχολούνται κυρίως με την γεωργία και την κτηνοτροφία. Η θέα λόγω του υψομέτρου είναι πολύ όμορφη ενώ προέκταση του Ιρφάν Μετοχιού θεωρείται το Ρισβάν Μετόχι.

Ο δημοτικός κήπος βρίσκεται κοντά στο κέντρο της πόλης, αλλά και στην εκκλησία των Τεσσάρων Μαρτύρων. Διαθέτει παιδική χαρά, βρύσες, συντριβάνι και καφενείο. Χρησιμοποιείται ως τόπος άθλησης, αλλά και πολιτικών και πολιτιστικών εκδηλώσεων.

Η νέα πλατεία της Παλιάς Πόλης, όπου βρίσκεται το μνημείο Μικρασιατικής Καταστροφής, το Σπίτι Πολιτισμού, το Ωδείο (Τζαμί Νερατζέ) ο Αγιος Φραγκίσκος και το Λαογραφικό Μουσείο. Ονομάστηκε έτσι στην μνήμη των Μικρασιατών προσφύγων που εγκαταστάθηκαν στην πόλη το 1922 και όσων μαρτύρησαν κατά τη Μικρασιατική Καταστροφή.

Η Φορτέτζα είναι το Ενετικό οχυρό της πόλης, έργο του 16ου αιώνα (χρονολογείται από το 1573) Χτίστηκε σύμφωνα με το Ενετικό σύστημα οχυρωματικής αρχιτεκτονικής. Χαρακτηριστικό της κατασκευής είναι ότι οι προμαχώνες ενώνονται μεταξύ τους με τμήματα ευθυγράμμων τειχών, με μεγάλο πλάτος και με κλίση εξωτερικά, για να εξοστρακίζονται τα εχθρικά βλήματα. Θεμελιωτής του Φρουρίου είναι ο Ρέκτορας Αλβίζε Λάντο. Η θεμελίωσή του έγινε στις 13 Σεπτεμβρίου 1573 και οι εργασίες στον περίβολο αλλά και στα δημόσια κτίρια που υπήρχαν μέσα σε αυτόν ολοκληρώθηκαν το 1580 Στην συνέχεια χρησιμοποιήθηκε από τους Οθωμανούς. Το οχυρό της Πύλης Φορτέτζας, γνωστό ως Ριβελίνο, είναι πενταγωνικό οχύρωμα στην ανατολική πύλη και χτίστηκε από τους Οθωμανούς μετά την κατάληψη της πόλης. Αλλα Ενετικά μνημεία είναι τα εξής:

Μεγάλη Πόρτα Guora που αποτελεί υπόλειμμα των οχυρωματικών έργων και βρίσκεται στην αρχή της οδού Αντιστάσεως
Κρήνη Ριμόντι
Αγιος Φραγκίσκος
Εκκλησία της Santa Maria
Μονή της Αγίας Βαρβάρας

Τζαμί Καρά Μουσά Πασά
Λότζια (Λέσχη Ενετών αξιωματικών του Ρεθύμνου)
Εκκλησία της Μαρίας Μαγδαληνής που σήμερα λειτουργεί ως ορθόδοξος ναός αφιερωμένος στην Θεοτόκο και ονομάζεται Μικρή Παναγία ή Κυρία των Αγγέλων

Πολλά ιδιωτικά κτίρια, ιδίως θυρώματα, που αξίζουν την προσοχή

Στην πόλη διασώζονται Οθωμανικά μνημεία:

Τέμενος Ιμπραΐμ Χαν. Τέμενος Βελή Πασά. Ο Μιναρές Βαλιδέ Σουλτάνα. Τέμενος Νερατζέ Ωδείο. Τέμενος Ιμπραίμ Χαν: Αρχικά ήταν Ενετικός καθεδρικός ναός αλλά κατά την Οθωμανική περίοδο μετατράπηκε σε ισλαμικό τέμενος αφιερωμένο στον σουλτάνο Ιμπραίμ Χαν. Ο υπερμεγέθης σημερινός θόλος διαμέτρου 11 μ προστέθηκε από τους Οθωμανούς. Σήμερα ο χώρος χρησιμοποιείται ως εκθεσιακός χώρος τέχνης. Τέμενος του Βελί Πασά ή Μασταμπά: Είναι μνημείο του 17ου αιώνα και σύμφωνα με μια άποψη το όνομα Βελί Πασά, οφείλεται στον Βελί, κεχαγιά του Ντελί Χουσείν Πασά. Τέμενος της βαλιντέ σουλτάν Τουρχάν Χαντιτζέ. Τέμενος του Γκαζί Ντελί Χουσείν Πασά ή Νερατζέ: Αρχικά ήταν ο ναός Σάντα Μαρία (καθολικός ναός μονής Αυγουστινιανών μοναχών) ο οποίος το 1646 μετατράπηκε από τον Γκαζί Ντελί Χουσείν Πασά σε ισλαμικό τέμενος. Σήμερα ο χώρος του μνημείου χρησιμοποιείται ως ωδείο και ο μιναρές βρίσκεται υπό συντήρηση επειδή έχει πάρει μικρή κλίση.

Αγάλματα και Μνημεία

Μνημείο Μικρασιατών, στην ομώνυμη πλατεία
Μνημείο Πεσόντων Ελλήνων Προσκόπων
Αγαλμα Κωστή Γιαμπουδάκη, πυρπολητή του Αρκαδίου
Αγαλμα Ελευθερίου Βενιζέλου
Αγαλμα Αγνώστου Στρατιώτη
Προτομή αρχιμανδρίτη Γρηγορίου Βοργιαδάκη του εκ Βατζικίου Μικράς Ασίας
Προτομή Καλλιρόης Παρέν

Μουσεία Εκθέσεις

Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ρεθύμνου

Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης

Παλαιοντολογικό Μουσείο Ρεθύμνου

Μουσείο του Μητροπολιτικού Ναού Ρεθύμνου το οποίο στεγάζεται σε αίθουσα των γραφείων της ενορίας του Μητροπολιτικού Ναού Ρεθύμνου και περιλαμβάνει 64 εκθέματα που καλύπτουν το διάστημα από το 1816 έως το 1992

Η Προσωρινή Εκθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου Ρεθύμνου στεγάζεται στον ναό του Αγίου Φραγκίσκου. Τα εκθέματα προέρχονται από διάφορες περιοχές του νομού και αντιπροσωπεύουν όλες τις περιόδους της προιστορικής και της ιστορικής εποχής. Η ύστερη νεολιθική (3500 – 2900 πχ.) και η πρωτομινωική (2800 – 2100 πχ) αντιπροσωπεύονται με κεραμική, εργαλεία και γλυπτά, μεταξύ των οποίων ένα βιολόσχημο μαρμάρινο ειδώλιο, που έχουν βρεθεί κυρίως στα σπήλαια στο Μελιδόνι και στο Γεράνι. Η Μεσομινωική περίοδος (2100 – 1600 πχ) αντιπροσωπεύεται με ευρήματα που προέρχονται από τα κτιριακά συγκροτήματα στου Αποδούλου και στο Μοναστηράκι, όπως επίσης και από το ιερό της κορυφής στη Βρυσίνα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν ο μεγάλος αριθμός σφραγίδων και το πήλινο μοντέλο ενός βωμού, που διατηρείται μόνο το πάνω τμήμα του.

Το Μουσείο Ιστορίας και Λαικής Τέχνης στεγάζεται σε ένα συντηρημένο Βενετσιάνικο κτίριο, μοναδικό υπόδειγμα της αστικής κατοικίας αυτής της εποχής, το οποίο χρονολογείται απο τον 17ο αιώνα. Από το Υπουργείο Πολιτισμού έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο ιστορικό μνημείο. Πέρα από τις σημαντικές συλλογές που φιλοξενεί, το κτίριο καθαυτό είναι εξαιρετικό μνημείο.

Εκτίθενται κοστούμια, χειροποίητα υφαντά, εργαλεία υφαντικής, κεντήματα και δαντέλες, παραδοσιακά κεραμικά, εργαλεία πηλοπλαστικής και κεραμικής τέχνης και εργαλεία μεταλλοτεχνίας. Η όλη διαδικασία της παρασκευής ψωμιού, μια από τις χαρακτηριστικές δραστηριότητες στο Ρέθυμνο, ξεκινώντας από την συγκομιδή του σιταριού, έως το ψήσιμο του ψωμιού, επίσης παρουσιάζεται στο μουσείο, μαζί με άλλα παραδοσιακά επαγγέλματα, όπως του σαγματοποιού, του σιδερά, του αγρότη και του μαχαιροποιού.

Υπάρχει επίσης σημαντική συλλογή ιστορικών φωτογραφικών ντοκουμέντων και χαρτών. Στον χώρο του μουσείου διοργανώνονται εκπαιδευτικά προγράμματα, ενώ διατίθενται και διάφορες εκδόσεις του με ποικίλα θέματα.

Μουσείο Θαλάσσιας Ζωής

Σ’ αυτό το μουσείο ο επισκέπτης μπορεί να βρει ένα σοβαρό αριθμό αντιπροσώπων της θαλάσσιας χλωρίδας και πανίδας, κύρια μαλάκια, ψάρια και σπόγγους. Υπάρχουν, επίσης, και κάποια απολιθώματα. Το μουσείο στεγάζεται σε ένα αβαείο, πρόσφατα ανακαινισμένο, στην παλιά πόλη. Οι συλλογές του είναι από τις σπουδαιότερες του Ρεθύμνου.

Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης

Διαθέτει μια μόνιμη συλλογή περίπου 650 έργων, σύγχρονων Ελλήνων καλλιτεχνών που καλύπτει ένα ευρύ φάσμα της σύγχρονης Ελληνικής εικαστικής πραγματικότητας από το 1950 ως σήμερα. Στεγάζει και την Δημοτική Πινακοθήκη Κανακάκης και φιλοξενείται σε ένα Ενετικό κτίριο, στην παλιά πόλη. Στην πινακοθήκη υπάρχει διαρκής έκθεση των έργων του Κανακάκη, αλλά και έργα πολλών άλλων συγχρόνων Ελλήνων καλλιτεχνών από το 1950 και μετά. Το μουσείο οργανώνει αρκετές δραστηριότητες σχετικές με την μοντέρνα τέχνη, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό, όλο το χρόνο. Επίσης εκτός από τις εκθέσεις, οργανώνονται σεμινάρια, διαλέξεις και εκδίδονται βιβλία, λευκώματα και εκπαιδευτικό υλικό ποικίλου ενδιαφέροντος και προσανατολισμού.

Μουσείο Εκπαίδευσης Πανεπιστημίου Κρήτης

Περιλαμβάνει ιστορικό υλικό και τεκμήρια της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Ηρακλείου καθώς επίσης και σημαντικά εκθέματα των Ελληνικών σχολείων από τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι και τα τέλη του 20ου. Σκοπός του μουσείου είναι η επιστημονική μελέτη, διαφύλαξη και έκθεση του εκπαιδευτικού σχολικού παρελθόντος και της ιστορίας του διδασκαλικού επαγγέλματος, η συμβατική και ψηφιακή ανάδειξή του καθώς και η διασύνδεσή του με το Ελληνικό σχολικό και εκπαιδευτικό γίγνεσθαι.

Μόνιμη Εκθεση Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας

Μόνιμη έκθεση με τίτλο Σπήλαια, Μνημεία Φυσικής και Πολιτιστικής Κληρονομιάς, φιλοξενείται στην οδό Πατελάρου 14 περιοχή Μικρή Παναγία. Η έκθεση λειτουργεί κάθε Τετάρτη από 18.00 – 20.00

Στην παλιά πόλη του Ρεθύμνου βρίσκονται οι εξής ιεροί ναοί: Εισόδια της Θεοτόκου (Μεγάλη Παναγία, Μητρόπολη), Αγία Βαρβάρα, Αγιος Αντώνιος, Αγιοι Απόστολοι, Κυρία των Αγγέλων (Μικρή Παναγία) Αγιος Γεώργιος (Γρότα) Αγία Αικατερίνη, Αγιοι Θεόδωροι, Αγιος Σπυρίδων, Τέσσερις Μάρτυρες. Σημειώνεται ότι η Ιερά Μητρόπολις Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου αποτελεί επαρχία του θρόνου του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινούπολης.

Μητροπολιτικός Ιερός Ναός

Ο ναός είναι τύπου παλαιοχριστιανικής βασιλικής, τρίκλιτης, άνευ τρούλλου. Το μεσαίο κλίτος είναι υπερυψωμένο δίνοντας τη δυνατότητα της δημιουργίας δίλοβων παραθύρων για πλουσιότερο φωτισμό. Επισημαίνονται τρεις κτιριακές φάσεις του καθεδρικού ναού ή του ναού των Εισοδίων της Θεοτόκου.

Ο πρώτος μικρός ναίσκος χάνεται στα βάθη των αιώνων. Ο δεύτερος ναός, μεγαλύτερος και επιβλητικότερος, ανεγέρθηκε από τον επίσκοπο Καλλίνικο Νικολετάκη το 1844 και ο τρίτος ναός, ο σημερινός, ανοικοδομήθηκε το 1956 Δίπλα στο ναό βρίσκεται το μοναδικό στο είδος του, νεοκλασικής δομής, κωδωνοστάσιο.

Αναφέρεται ότι οι κωδωνοκρουσίες μέσα στις μεγάλες πόλεις της Κρήτης, περιλαμβανομένου του Ρεθύμνου, επιτράπηκαν μόλις περί τα μέσα του 19ου αιώνα, οπότε και άρχισε η ανέγερση κωδωνοστασίων. Το εν λόγω κωδωνοστάσιο άρχισε να οικοδομείται το έτος 1892 επί αρχιερατείας Ιερόθεου Πραουδάκη, από τον πρακτικό μηχανικό Γεώργιο Δασκαλάκη, τον ίδιο που το έτος 1887 ανέλαβε την οικοδόμηση του μιναρέ του τζαμιού της Νεραντζές αλλά και του σημερινού 1ου Δημοτικού Σχολείου και η κατασκευή του περατώνεται το έτος 1899. Στο κτίσιμό του χρησιμοποιήθηκε πέτρα Αλφάς, από το ομώνυμο χωριό της επαρχίας Μυλοποτάμου. Επειδή, όμως, η θεμελιωσή του αποδείχτηκε προβληματική και οι οικονομικοί πόροι περιορισμένοι, χρειάστηκε να γίνουν αλλεπάλληλοι έρανοι ανάμεσα στους λιγοστούς χριστιανούς κατοίκους της πόλης. Οι Ρώσοι συμμετέχουν στα έξοδα ανέγερσης του καμπαναριού, με την κάλυψη της δαπάνης του χυτηρίου των οκτώ κωδώνων του, από τα έσοδα τού γραμματοσήμου της κατοχής, τα οποία παραχώρησε στην ενοριακή επιτροπεία ο Ρώσος διοικητής Θεόδωρος Δε Χιοστάκ. Σχετική είδηση καταχωρείται στην εφημερίδα Αναγέννησις τού Ρεθύμνου της 23/11/1899 Σε αυτό το κωδωνοστάσιο έγιναν τη διετία 1995 – 1996 στερεωτικές εργασίες και τότε το εκκλησιαστικό συμβούλιο αντικατέστησε και το παλαιό ωρολόγιο με νεό δορυφορικό ηλεκτρικό. Το παλαιό δε το τοποθέτησε στο Εκκλησιακό Μουσείο.

Αγία Βαρβάρα

Βορειοδυτικά του ναού των Εισοδίων της Θεοτόκου και σε μικρή απόσταση απο αυτόν βρίσκεται ο ναός της Αγίας Βαρβάρας (4 Δεκεμβρίου) ο οποίος εμφανίζει σε κάτοψη σχήμα ελεύθερου σταυρού με τρούλο. Οικοδομήθηκε το 1885 Η Αγία Βαρβάρα έσωσε την πόλη από πολλές επιδημίες, για αυτό οι Ρεθυμνιωτές την θεωρούν πολιούχο τους. Στον αύλειο χώρο του ναού στεγάζεται η ενοριακή εστία.

Ναός Τεσσάρων Μαρτύρων

Ο νέος τρίκλιτος ναός των τεσσάρων μαρτύρων Αγγελή, Μανουήλ, Γεωργίου και Νικολάου έχει οικοδομηθεί στην θέση παλαιότερων, ανατολικά της ομώνυμης πλατείας και κοντά στο χώρο του μαρτυρίου τους. Ο σημερινός ναός εγκαινιάσθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 1975 Το κεντρικό κλίτος είναι αφιερωμένο στους Αγίους Τεσσάρους Μάρτυρες (28 Οκτωβρίου) το βόρειο στους Αγίους Τεσσαράκοντα Μάρτυρες (9 Μαρτίου) και το νότιο στους Αγιους Δέκα Μάρτυρες της Κρήτης (23 Δεκεμβρίου) Οι Τέσσερις Νεομάρτυρες μαρτύρησαν το 1824 και καταθιώθηκαν αμέσως ως Αγιοι στην συνείδηση των Ρεθύμνιων, που αργότερα τους αναγνώρισαν ως προστάτες της σύγχρονης πόλης. Στο τέμπλο του ναού υπάρχουν εικόνες του Φώτη Κόντογλου.

Ναός Κυρίας Των Αγγέλων

Ο ναός της Κυρίας των Αγγέλων ή Μικρή Παναγία, όπως ονομάζεται σήμερα, σε σύγκριση με την Μεγάλη Παναγία, το μητροπολιτικό ναό του Ρεθύμνου, βρίσκεται ακριβώς στη συμβολή των οδών Νικηφόρου Φωκά και Αραμπατζόγλου. Χτίστηκε τα τελευταία χρόνια της Βενετοκρατίας και ήταν αφιερωμένος στην Αγία Μαρία Μαγδαληνή του τάγματος των Δομινικανών.

Τίμιος Σταυρός

Ο Τίμιος Σταυρός (14 Σεπτεμβρίου) στον ομώνυμο ιερό λόφο του Ρεθύμνου αναδείχθηκε σε σπουδαίο προσκύνημα από την ιερότητα του χώρου και τη θαυματουργή δύναμη του Τιμίου Σταυρού. Γι αυτό στη σύγχρονη εποχή (1949) οικοδομήθηκε ο μικρός μονόχωρος ναός του Τιμίου Σταυρού, στο πιο περίοπτο σημείο του και τοποθετήθηκε εκεί ο θαυματουργός σταυρός.

Ο λόφος του Τιμίου Σταυρού παλαιότερα, στα χρόνια της Βενε­τοκρατίας, ήταν γνωστός και με τα ονόματα Φουρκοκέφαλο ή Λόφος του Αγίου Αθανασίου. Το πρώτο όνομα το αναφέρει ο Μα­ρίνος Τζάνε Μπουνιαλής στο έργο του Κρητικός πόλεμος. Εξη­γείται από το γεγονός ότι κατά την περίοδο της Βενετοκρατίας εκεί ήταν ο χώρος εκτέλεσης των Ρεθυμνιωτών επαναστατών από τους Βενετσιάνους κατακτητές, που έτσι φόβιζαν και παραδειγμάτιζαν τον λαό κάθε φορά που επαναστατούσε.

Στο γεγονός αυτό θα πρέπει να αναζητήσουμε και την ετυμολογία της ονομασίας Φουρκοκέφαλο. Στο ερμηνευτικό λεξικό του Δημητράκου βρίσκουμε την εξής ερμηνεία του α συνθετικού της πρώτης ονομασίας: φούρκα, πάσσαλος διχαλωτός ή δοκός σε σχήμα Τ ή σταυρού και κατ επέκτασιν, αγχόνη, κρεμάλα. Σχετικά με την δεύτερη ονομασία, ίσως η ύπαρξη πάνω στο λόφο εκκλησίας αφιερωμένης στον Αγιο Αθανάσιο θα μπορούσε να δώσει μιαν εξήγηση για την προέλευση του ονόματός του, που φέρεται και με το όνομα αυτό. Ομως, εξίσου μπορεί να εξηγηθεί το όνομα του λόφου και από τις δύο εκκλησίες του Αγίου Αθανασίου, που σημειώνονται στους πρόποδές του, η μία με το νούμερο 28 στον πίνακα 44 της Στεριώτου και την προσωνυμία Αγιος Αθανάσιος των Φράγκων και η άλλη με το νούμερο 27 και την προσωνυμία Αγιος Αθα­νάσιος των Ελλήνων. Την θέση αυτών των δύο Αγίων Αθανασίων μπορούμε να υποδείξουμε κοντά στην σημερινή εκκλησία των Αγίων Κων­σταντίνου και Ελένης (τον Αγιο Αθανάσιο των Ελλήνων) δηλαδή στους πρόποδες του ομώνυμου υψώ­ματος, απο όπου και θα προήλθε, ασφαλώς, το δεύτερο όνομά του.

Μεσκηνιά

Η ονομασία προέρχεται από το Τούρκικο μεσκίν, λεπρός, γιατί εκεί απομονώνονταν οι λεπροί από τα μέσα τού 18ου αιώνα μέχρι και τις αρχές τού 20ου όταν μεταφέρθηκαν στην γνωστή Σπιναλόγκα, το νησί των λεπρών. Για τον ίδιο λόγο η συνοικία ονομαζόταν και Λαβοχώρι ή Λωβοχώρι, (λώβα, λέπρα, λώβη, θλίψη, µάστιγα) Η περιοχή απλωνόταν στη βορινή πλαγιά του σημερινού λόφου του Τιμίου Σταυρού, στις δυτικές παρυφές της πόλεώς μας, όπου η εκκλησία της Μεσαμπελίτισσας, από τα πολλά αμπέλια της τσαρδάνας και του λιάτικου, μέσα στα οποία ήταν κτισμένη η εκκλησία. Η περιοχή με τα φτωχικά και ταπεινά σπιτάκια της, σκαρφαλωμένη στην πλαγιά του λοφίσκου, φιλοξενούσε τους λεπρούς του τόπου και ήταν τόπος απαγορευμένος για τους υγιείς. Στα ριζά του λόφου του Τιμίου Σταυρού υπήρχαν το κοιμητήριο των Ορθοδόξων αλλά και των καθολικών που και τα δύο συνεχίζουν να υπάρχουν μέχρι σήμερα.

Μονή Σωτήρος Χριστού

Στη σημερινή Μονή τού Σωτήρος Χριστού, Κουμπέ, Ρεθύμνου, επί Ενετοκρατίας υπήρχε, παράλληλα με αυτήν του Σωτήρα Χριστού και η λατρεία τού Αγίου Ιωάννου του Ερημίτου, του Γουβερνέτου Χανίων. Αυτό βεβαιώνεται τόσο από τα διάφορα σχεδιογραφήματα της Ενετοκρατίας όσο και από την ύπαρξη, την ίδια εποχή, στην περιοχή της μονής της παράκτιας σκοπιάς του Αγίου Ιωάννου τού Ερημίτου (San Giovanni Eremita) που το όνομά της έλαβε, όπως και το όμορο σε αυτήν ακρωτήριο (όπου βρίσκεται σήμερα το στρατόπεδο) San Zuanne (ή Punta di S Giovanni) από την εν λόγω Μονή, που επί Ενετοκρατίας ήταν ευρύτερα γνωστή ως μονή Αγίου Ιωάννου (του Ερημίτου)

Η μονή στα χρόνια της Ενετοκρατίας (απογραφή 1637) που όπως και τα περισσότερα τον καιρό εκείνο μοναστήρια, ήταν ιδιωτική, βρισκόταν κάτω από το ιδιοκτησιακό καθεστώς των υιών τού ποτέ (μακαρίτη) Κωνσταντίνου Βεβέλη, στους οποίους είχε περιέλθει από δωρεά τού Γεωργιλά Κλαροτζάνε στον ποτέ Λουκά Βεβέλη, πατέρα τού Κωνσταντίνου Βεβέλη. Η νεότερη της μονής ιστορία από την επανίδρυσή της (1935) από τον νεότερο ιδρυτή της Νέστορα Βασσάλο, μέχρι σήμερα χαρακτηρίζεται από την εν γένει κοινωνική, πολιτιστική και πνευματική προσφορά της στον τόπο.

H πόλη υπερηφανεύεται για την πνευματική της παράδοση και τα τέκνα της. Τους θερινούς μήνες διεξάγονται το Αναγεννησιακό Φεστιβάλ Ρεθύμνου, η Γιορτή Κρασιού και άλλες πολιτιστικές εκδηλώσεις. Υπάρχει Δημοτικό Θέατρο, αρκετοί κινηματογράφοι, ανάμεσά τους και ένας θερινόςκαι Δημοτική Φιλαρμονική, Δημοτικό Ωδείο Ρεθύμνης (αλλά και ιδιωτικά ωδεία) Δημοτική Χορωδία, Δημοτική Πειραματική Συμφωνική Ορχήστρα Ρεθύμνου. Τον Φεβρουάριο πραγματοποιείται το Ρεθυμνιώτικο Καρναβάλι. Την ίδια περίοδο, λίγο νωρίτερα, διοργανώνεται από τους Ρεθυμνιώτες το Κυνήγι Θησαυρού στο Ρέθυμνο, ένα ομαδικό παιχνίδι ιστορικών γνώσεων.